SUPPORTERS

Monday, May 13, 2013

Booking


BILANG PAMBAWI SA HINDI KO PA MAGAWANG PAG UPDATE SA AKING NOBELANG PEDESTAL, IHAHANDOG KO SA INYO ANG ISANG PAG-IIBIGANG SINUBOK NG MAHIGPIT NA BATAS SA IBANG BANSA. 

Muli akin pong munang ihingi ng inyong pang unawa ang hindi ko pag-update sa ating nobela dahil kasalukuyan po akong nasa aking bakasyon ngayon...maraming salamat po.

BOOKING

(Joemar Ancheta)

Tulad ng palasak nang dahilan, nangibang bansa siya dahil sa kahirapan. Nagsisipag-aral ang tatlong mga kapatid at siya na panganay ang tangi nilang pag- asa para makatapos. Hindi na kayanin ng kinikita niya sa pinapasukang hotel na tugunan ang pangangailangan nila kaya nagbakasakali siyang mangibang bansa na lamang. Nairaos niyang makatapos sa pag-aaral dahil sa tulong ng kaniyang ama na nakapagtrabaho bilang company driver sa Saudi ngunit mula ng nadisgrasya ito at pinauwing baldado, lahat ng klase ng paghihirap ay naranasan na ng kaniyang pamilya. Naintindihan ng kaniyang kasintahan ang kaniyang pangingibang bansa at nangakong maghihintay siya sa kaniyang pagbabalik.
Mahigpit ang Saudi pero hindi lahat ng tao ay nahihigpitan ng batas nito. Marami mang bawal, ang paninindigang ikinintal sa kaniyang isipan ng mga kasamahang beterano na magiging bawal lamang ang isang bagay o gawain kung magpapahuli ka. Wala daw bawal sa mga Pilipinong mahusay magtago at maingat sa pagkubli sa pangangamoy ng sikretong.
                Nagtrabaho siya bilang waiter sa isang mamahaling restaurant  kahit pa nakapagtapos siya ng Hotel and Restaurant Management. Sa tatlong buwan, napansin niya na hindi nga siya makaiipon sa buwanang sahod niyang SR 1,200. Kailangan niyang magpadala buwan- buwan. Siya ang inaasahan para sa pagkain araw- araw, pambayad sa tubig, kuryente at matrikula ng mga kapatid. Idagdag pa rito ang pantawag niya at ang paminsan- minsang pagpapadala niya sa kasintahan. Sa tatlong buwan na iyon, naranasan niyang kape lamang ang almusal, noodles sa tanghali at tinapay sa gabi. Ang hirap na iyon ang patuloy na tumutulak sa kaniya para matutong lumaban sa kakaibang kalakaran ng pamumuhay sa Saudi.
Sa tangkad niyang 5’9”, maskulado, moreno at may hawig kay Jericho Rosales na hitsura, hindi malayong marami ang magkakagusto sa kanyang mga bakla. Ang ilan ay lantaran kung humingi ng celphone number at iba’y idinadaan sa pakikipagkaibigan. May nagyayang mamasyal at maraming prangka kung magsabi ng kanilang niloloob. Nang una, hindi niya pinapansin iyon.
Hindi naman sa pagmamalinis ngunit may mga pagkakataon din namang humahanga siya sa kapwa niya lalaki lalo na kung taglay nito ang mga katangiang wala siya. Pero yung magkakagusto siya sa kapwa niya lalaki? Mukhang malabo. May girlfriend siya at mahal niya ito.
                “Maraming nagkakagusto sa iyo a,” puna ng katrabaho niyang si John. “Bakit hindi mo subukan. Uso na iyan dito. Bawal ang babae, kaya puwede na ring pagtiyagaan ang mga ‘yan. Huwag ka lang magpagalaw ng libre.
                Parang hindi ko yata kaya,” sagot niya.
                “Ganyan din ang sabi ko no’n, pero nang makita ko ang mga kasamahan ko na wala pang dalawang taon pero nag iimpake na dahil may sapat ng naipon ay napag-isipan kong tularan sila. Sinubukan ko. Ang minsan ay naulit pa ng isa hanggang naging bahagi na ng buhay ko. Kung ayaw mong mababoy mas maganda kung sa steady type at papalitan ang lakas na nawala sa iyo. Dapat iba pa yung ipapabulsa sa’yo pagsibat mo.” pagpapatuloy ni John.
                “Sa hitsura mong iyan pare, siguradong sa isang taon, madami kang maitatabi. Tignan mo ako, hindi naman ako katangkaran o kaguwapuhan pero mas malaki pa ang kita ko sa ganitong pagkakakitahan kaysa sa sahod natin,” sapaw ni Elmer na kanina pa nakikinig sa usapan nila. “Wala namang mawawala sa iyo pare. Konting pandidiri sa una pero masasarapan ka rin. Kaysa mag-mariang palad ka, ipaubaya mo na lang na gawin iyon ng iba, magkapera ka pa.”
                “Tumigil nga kayo, kabagu-bago pa lang ng tao e, dinudumihan na ninyo ang pag- iisip. Hayaan ninyong magtrabaho siya ng matino. Hindi natin alam ang dating ng karma mga pare,” sambit ni Ado, ang pinakaguwapo sa grupo.
                “Anong gusto mong mangyari pareng Ado, tutulad siya sa iyo na halos limang taon na dito pero ni wala ka pang naiipon dahil umaasa ka lamang sa buwanang sahod natin?” sagot agad ni John.
“Pare, bakit kami kakarmahin? Kami ang nagbibigay sa kanila ng hinahanap nilang ligaya. Kami ang ninanakawan nila ng lakas. Aba, hindi yata madaling ipamudmod lang ng libre ang iniipon naming katas,” tatawa- tawang buwelta ni Elmer.
 Para hindi na humaba pa ang usapan, minabuti na lamang ni Ado ang tumahimik.
                Sa gabing iyon, hindi siya dinalaw ng antok. Inisip niya ang lahat ng kanyang narinig. Si John na maputi, may katabaan at di rin kaguwapuhan ngunit matangkad ay buwanan kung magpadala sa asawa niya, nakakaipon sa bangko at nakabibili ng mga gadget. Si Elmer na hanggang dibdib lang niya ang tangkad, kayumanggi ngunit may karisma din ay panay ang tawag dahil sa libreng load na bigay ng mga bakla. Hindi pa natatapos ang dalawang taong kontrata ay nagbabalak ng umuwi sa Pilipinas. Sapat na daw ang naipon para makapagsimula ng isang pamilya. Samantalang si Ado na siyang pinakagwapo sa lahat at pinakamatagal na sa kanila ay walang binabanggit kung may ipon ba siya. Regular ang pagpapadala sa pamilya galing sa isang libo-limandaang sahod niya buwan- buwan. Payak lamang ang mga gamit na nabibili. Bago siya pumikit sa gabing iyon, ay nakapagdesisyon na siya.
                Araw ng Biyernes ang day-off niya. Nagpapalit siya nang pumasok sa kuwarto si Ado. 
“May lakad ka?”
                “Masubukan ngang maglaro,” sagot niya. “Wala naman mawawala sa akin kung subukan ko ang sinasabi sa akin nina Elmer at John. Wala kasi akong maiipon sa maliit na sahod natin.”
                “Ikaw, kung masikmura mong pagkaperahan ang ating mga kababayan na nahihirapan ding kumayod para sa mga naiwang pamilya. Kung kaya mong samantalahin ang kahinaan ng mga kababayan nating alam mo na ngang nahihirapan sa mga krus na dala nila dahil sa pagiging alanganin ay lalo pa nating ididiin dahil sa pansariling interes.”
                Hindi siya nakasagot sa sinabing iyon ni Ado. May laman ang mga katagang iyon pero may mga pangarap siyang gustong abutin. May mga pangangailangan siyang gusto niyang makamit. Wala nga naman sinasanto ang konsensiya sa tawag ng kumakalam na bulsa.
                “Mag-iingat ka na lang, pare. Sana hindi darating yung araw na pagsisihan mo ang papasukan mong maling gawain.” pagkasabi ni Ado niyon ay humiga na siya at nagbasa.
                Pagkatapos niyang magpalit ay dinig na niya ang mabibigat na paghinga ni Ado na nauwi sa malalakas na paghilik. Pinatay niya ang ilaw. Napakabigat ng kaniyang mga paa nang tunguhin ang pintuan kaya bumalik siya sa kama at umupo. Nag-isip siya kung kailangan nga niyang sumama kay Donel na nakilala niya noong isang linggo. Pinangakuan kasi siya ng kung anu- ano pagbibigyan lamang niya. Sumandal siya sa kanyang unan. Sandaling nag-isip kung kakayanin ba niyang ibigay ang katawan sa kapwa niya lalaki dahil lamang sa pagnanais niyang makaipon ng mabilisan. Tinignan niya ang natutulog na si Ado, payak na payak ang mga gamit nito. Simpleng mga kumot, butas na damit at mumurahing cellphone ang nasa tabi niya. Huminga siya ng malalim. Nakita niya ang mga kagamitan nina Elmer at John. Kung paghahambingin ang kama niya sa kama ng dalawa ay hindi aakalain ng makakakita na magkakatulad lang sila ng sinasahod. Bumangon siya. Gagamitin niya ang kanyang hitsura para makamit ang kaniyang mga pangarap. Tinignan niya ang guwapong si Ado na naghihilik, “Sayang na guwapong mukha at matikas na katawan,” naisip niya bago isinara ang pintuan.
                Pagkalabas niya sa kanilang accomodation ay naghihintay na si Donel sa magara nitong kotse. Ayon sa kuwento ni Donel, may asawa at mga anak siya na naiwan sa Pilipinas. Dito na sa Saudi nagladlad at tumagal ng sampung taon. Mataas na ang puwesto at sahod sa pinapasukang kumpanya. Dinala siya ni Donel sa mamahaling restaurant, kumain, nagkuwentuhan hanggang naging palagay na rin ang loob niya. Nang lumalalim na ang gabi ay nagyaya na si Donel na magpahinga. Nakatira si Donel sa isang Hotel na binabayaran ng kanilang kumpanya tuwing anim na buwan. Kung madami ang mga naghihirap na Pilipino dahil sa liit ng sahod, mayroon ding mga pinagpala na magkaroon ng mataas na sahod. At sila yung mga patuloy na hinuhuthutan ng mga katulad niyang may mababang sahod. Pinoy kapwa pinoy ang nag-uutakan at naggagamitan. Katawan kapalit ng pera.   
                Nang makita niyang naghubad ng damit si Donel at hinawakan siya sa kamay, para siyang binuhusan ng malamig na tubig. Hindi siya makapagsalita. Nanlamig ang buo niyang katawan. Gusto niyang sabihing wala siyang alam sa ganoon ngunit naroon na siya. Sumama siya hanggang sa puntong iyon kaya bakit pa siya mag- iinarte. Gusto niyang sabihing first time niya ngunit sa edad niyang beinte-singko, sino ang maniniwala sa kanya lalo pa at nagpatake-home na siya. Naisip niya, pagkatapos nang kung anuman ang mangyari sa kanila ni Donel, mabibili na rin niya ang mga gusto niya, makakaipon na rin siya. Pagkatapos nito, masasanay na din siya at wala na siyang pinagkaiba pa sa dalawang kasamahan.
                Nagsimulang lumakbay ang mga palad ni Donel. Ang kanina’y banayad na paghawak sa kanyang mga kamay ay nagiging marahas at mapusok. Nagmamadaling pumasok ang mga palad nito sa kanyang t- shirt at ginagalugad nito ang malaman at maumbok niyang dibdib. Lumakbay ang mapupusok na palad nito patungo sa kanyang mabuhok na tiyan. Nagpaubaya siya. Hinayaan niyang hubarin ni Donel ang kanyang damit. Hindi siya umimik. Napansin niyang napapalunok si Donel nang tumambad sa kanya ang magandang hubog ng kanyang katawan. Nanginginig ang palad ng kaniig niya nang dahan-dahan niyang tinatanggal ang kanyang sinturon. Nakaramdam siya ng kiliti nang sinuyod ng dila at labi ng lalaking makakauna sa kanya. Hinalikan siya mula leeg, bumaba sa dibdib hanggang sa puson. Nakikiliti siya sa bigote at balbas nito. Tanging brief na lamang niya ang naiiwan. Pinigilan niya si Donel.
                “Bakit? First time mo ba?” may halong ngiting nakakaloko.
                Gusto niyang saguting tama siya, gusto rin niyang sabihing hindi nga siya sanay pero lalong higit niyang gustong tanungin kung magkano ang ibibigay niya pagkatapos niya itong pagbibigyan ngunit iba ang namutawi ng kanyang mga labi.
“Amoy pawis ako, maliligo muna ako.” 
                Matagal niyang pinagmasdan ang katawan sa salamin. Ilang sandali lang, ipauubaya na niya ang katawang iyon sa taong hindi naman niya mahal at sa katulad pa niya ng kasarian. Napabuntong hininga siya. Kailangan ba niya talagang gawin ang ganoon? Bakit hindi niya noon iyon ginawa sa Pilipinas kung kailan halos kalahati lang ang sahod niya sa sinasahod niya ngayon? Bakit pinipilit niyang sikmurahin ang hindi niya masikmura ng dahil lang sa pera? Naaalala niya ang mukha ni Ado kaninang iniwan niya sa kanilang kuwarto. Payak na buhay, mahimbing na natutulog na para bang walang kinakaharap na kahit anong kinatatakutan. Payapang tulog ng isang taong kuntento na sa kinikita na galing sa malinis na paraan. Subalit nagdesisyon na siyang gawin iyon. Ibinabalik- balik niya sa isip  ang mga katagang sinabi sa kanya nina Elmer at John, masasanay ka rin… masasanay ka rin…
                Pagbalik niya sa kama ay pinilit niyang kinaya ang lahat. Pumikit na lamang siya at ipinaunawa sa sarili na trabaho lang iyon… na hanggang doon lang ang lahat. Ito ay para rin sa kinabukasan nila ni Claire. Ito ay para din sa pag-aaral ng mga kapatid at dagdag na panggastos ng pamilya niya.
Nagsimulang lumakbay ang dila at labi ni Donnel sa kaniyang leeg at nang maramdaman niyang papunta na ito sa kaniyang labi ay pinigilan niya ito.
“Hindi ako nagpapahalik sa labi.”
Hindi nya masikmurang makipaglaplapan sa kapwa niya lalaki. Hindi sumagot si Donel at nagtuloy ang kaniyang halik sa tiyan hanggang sa tuluyan nang nakarating doon. May kakaibang kiliti, kakaibang sarap ang bawat hagod nito mula sa puno hanggang sa ulo. Sa bawat ritmong ibinibigay ng dila na sinasabayan ng maingat na paggalugad ng bibig nito ay alam niyang mararating niya ang langit sa kakaibang paraan. Natapos ang lahat sa pag- unat ng kanyang binti at ang hindi inaasahang pagmumura. Masarap din pala… kayang- kaya niya din pala.
                Hindi siya nagbanggit ng pera kay Donel dahil ayaw niyang isipin ng huli na pineperahan lang siya nito ngunit alam niyang iyon naman talaga ang totoong motibo niya. Umaasa siya sa ipinangako ni Donel na mga ibibigay sa kanya kung sakaling papayag siyang makipagrelasyon sa kanya. Dalawang beses siyang nagpaubaya sa gabing iyon. Kailangan niyang sanayin ang sarili.
                Kinabukasan, pagkatapos nilang mag-almusal ay kaagad na siyang inihatid sa kanilang company accomodation. Hindi parin siya nagbanggit ng pera ngunit alam niyang alam na ni Donel na kailangan siyang bigyan kaya bago bumaba sa kotse ay inabutan siya nito ng limangdaan riyals. Nakadama siya ng tuwa dahil sa isang buong gabi lang ay nagkaroon siya ng ganoong halaga.
                Naging regular na ang pagkikita nilang dalawa. Sa isang buwan, nabibigyan siya ni Donel ng higit pa minsan sa kanyang sinasahod. Iyon ang naging susi para magustuhan niya ang bagong trabahong natuklasan. Walang ibang puhunan kundi tindig, karisma, katawan, kaguwapuhan at lakas na ibinubuhos sa gabing pakikipagsiping.
                “Alam mo pare, hindi uso yang isa lang. Nasa booking lang yan pare,” sambit sa kanya ni John . “Ikaw pareng Elmer, ilan ang hawak mo?”
                “Tama na yung tatlo,” sagot ni Elmer. “Kung may gusto pang magpabooking sa iyo, bakit hindi mo dagdagan pare. Iba na rin iyong may reserba ka”
Pagkaraan ng isang buwan ang dalawa ay nadagdagan pa ng nadagdagan. Hindi na niya sinisino ang pinapatulan. Kahit maliit ang sahod basta magatasan, pinapatos niya. Inuutangan niya ang mga ibang makunat ngunit hindi na niya ito binabayaran pa. Ang ilan namang walang maibigay ay hinihiraman niya ng mga gadget at hindi na muli pang magpapakita.
Kapag umuuwi siya nakikita parin niya ang mapayapa at mahimbing na tulog ni Ado na bihira na rin niyang nakakausap. Pati sa trabaho ay iniiwasan na rin siya. Hindi niya iyon binigyan ng pansin. Ang mahalaga, malaki ang naiipon niya. Nabibili na niya kung ano ang nabibili nina Elmer at John. Nahihigitan na rin niya sila ng kinikita ngayon.
May pumasok na grupo ng pinoy noon sa kanilang restaurant. Si Elmer ang nagsilbi. Kasama sa grupong iyon ang isang mestisuhin, kasingtangkad niya at maganda ang pangangatawan. Lalaking-lalaki naman ang tingin niya rito, walang tikwas ang kaniyang mga daliri habang kumakain, walang bahid na kabaklaan sa kaniyang mukha at pananamit ngunit nang nakatatlong beses na niya itong mahuling nakatitig sa kaniya ay batid niyang mahuhulog din sa bitag niya ang guwapo at mestisuhing ito. Pagkapasok niya sa kitchen para kumuha ng karagdagang tray ay binulungan siya ni Elmer.
                “Pre, may humihingi sa number mo.”
                “Alin sa kanila?” Gusto niyang makasiguro.
“Kasing-edad mo lang siguro, mestiso at may hitsura. Nahihiya pa ngang magsabi sa akin. Kaibigan nung hawak ko. Puwede na din yun pandagdag sa booking mo.”
Napangiti siya. “Sige, ibigay mo, pre.”
Kinagabihan no’n ay may natanggap siyang text . Sigurado siyang iyon na nga ang nakita niya kanina.
“James po i2, knuha q nmber m ky Elmer. Puwede ho bang mkipg-kaibgn?”
Napangiti siya. Lahat naman kasi pakikipagkaibigan ang sinasabi ngunit iba naman talaga ang kanilang gusto. Hindi na muna niya ito sinagot. Pagkaraan ng tatlumpung-minuto, tumatawag na si James.
“Hello?”
“Hello!” sagot ng nasa kabilang linya.
Katahimikan.
“Ano, sir. Napatawag kayo.” pagsisimula niya sa usapan.
“James po pala pangalan ko. Kumain kami kani…”
“Opo sir. Natatandaan ko na kayo.”
“Hmnn, makikipagkaibigan lang po sana kung okey lang?”
 “Walang problema sir.”
“Baka puwede tayo magkita bukas? Okey lang?”
Nag-isip muna siya. Day-off niya bukas. Siguradong dadaanan siya ni Donel para sa kaniya siya matutulog.
“Anong oras ba sir?” Gusto niyang ayusin ang booking niya. Mahirap nang may hindi siya mapagbibigyan. Sayang ang kita.
“Let’s say 8? Free ka ba no’n?”
“Puwede bang 6:30 sir?” gusto niyang mas maaga para kung may gagawin man sila pagkatapos ng dinner ay mas maaga din itong matapos.
“Sige sir. Daanan kita ng 6:30” naramdaman niya ang saya sa boses ni James.
Nakangiti siya ng matapos nilang mag-usap. Panibagong customer.
Pagkasundo sa kaniya ni James ay nakakaramdam siya ng hiya. Hindi ganoon ang naramdaman niya sa ibang mga naging customer niya. Iba ang approach sa kaniya ni James. Naroon ang paggalang. Naroon ang isang tamang pagtrato.
Nang kumakain sila ay muli niyang napagmasdan ang kabuuan ni James. Para siyang nahiya sa sarili. Kung tutuusin ay mas lamang pa sa kaguwapuhan ang kaharap niya. Noon lang siya nakaramdam ng panlilit sa sarili.
Hindi katulad ng iba niyang sinasamahan ang mga naging usapan nila ni James. Patungkol ito sa kani-kanilang pamilya. Tungkol sa mga nakakatawang karanasan nila sa ibang bansa. Noon lang niya naranasang nakitawa sa customer. Noon lang din siya nagkaroon ng pagkakataong magkuwento at nagkainteresadong makinig sa mga kuwento ng iba.
“Gusto mong magkape?”
Tinignan niya ang kaniyang orasan. Alas-nuebe na ng gabi. Hindi man lang niya namalayan ang mabilis na oras kasama si James.
“Sige magkape muna tayo ng isang oras.”
“Isang oras? May lakad ka pa?”
Ngumiti lang siya. “Wala. Kailangan ko lang magpahinga ng maaga.” Nahiwagaan siya sa biglang naisagot niya. Hindi niya masabi na may lakad pa siya.
Naging mas makabuluhan muli ang pagkakape nilang dalawa. Hindi nawala ang ngiti niya sa labi. Napapatawa siya ni James. Nagiging totoo siyang tao sa harap nito.
“O, paano. Ihatid na kita sa inyo. Salamat sa uulitin?”
“Sure! Ako nga ang dapat magpasalamat sa’yo. Ikaw na itong nanlibre sa akin, ikaw pa itong unang nagpapasalamat.”
Nang nasa tapat na siya ng kanilang accommodation ay saka niya naisip. Unang pagkakataong sumama siya sa isang paminta na hindi man lang siya ginalaw. Hindi napag-usapan ang tungkol doon. Oo nga’t wala siyang napalang pera ngunit iba ang kasiyahang ipinaramdam ni James.
Hanggang naging madalas ang pagsama niya dito. Lumalabas sila kung wala siyang booking. Kumakain sa labas o kaya ay nagkakape. Masaya siya sa ganoon. Para bang nawawala ang pagod niya sa trabaho kapag nagkakabiruan sila at nagtatawanan. Hanggang sa isang gabing nakita sila ni Donel. Alam niya kung bakit iba ang tingin ni Donel sa kaniya noong gabing iyon dahil sinabihan niya ito na hindi sila puwedeng magkita ng weekdays dahil pagod siya sa trabaho ngunit nasa kapehan siya sa gabing iyon. Nanlamig siya nang lumapit ito sa kanilang table.
“Akala ko ba hindi ka puwede ng weekdays?”
Sarkastikong bungad ni Donel. Hindi niya iyon nagustuhan.
“Join us po. James nga po pala.”  Inilahad ni James ang kaniyang kamay. Hindi iyon tinanggap ni Donel. Nakita niyang napahiya si James kaya humigop na lang ito sa mainit niyang kape.
“Puwede bang mag-usap tayo sandali?” Alam niyang hindi iyon paghingi ng permiso. Inuutusan siyang tumayo at sundan siya. Tinignan niya si James. Nakangiti ito sa kaniya na parang sinasabi nitong pagbigyan na lang niya si Donel para hindi na magkaroon pa ng eskandalo.
“Sandali lang James ha.” Paalam niya. Naglakad sila papunta sa isang mesa na nasa sulok ng Starbucks na iyon.
“Hindi pa ba sapat ang ibinibigay ko para dagdagan mo ako?” seryosong tanong sa kanya ni Donel. “Hindi na ikaw ang Echo na nakilala ko. Masyado ka na yatang suwapang sa pera. Alam mo bang halos lahat ng mga kaibigan ko, ikaw ang pinag-uusapan? Kahit mga bagong salta pa lamang ay pinapatos mo na basta may perang kapalit. Hindi ka na naawa sa mga kababayan nating nandito para kumita at makapagpadala sa kanilang pamilya. Sinasamantala mo ang kanilang kalungkutan at kahinaan.”
                “Bakit mo ba ako pinapakialaman ha?” singhal niya. Kanina pa niya gustong patulan ito pero nagtimpi siya.
                “Oo nga naman, ano nga naman ang pakialam ko sa iyo. Isa lang naman ako sa mga pineperahan mo di ba? Alam mo bang sa tuwing kasama kitang lumalabas ay nahihiya ako dahil alam kong iniisip ng mga nakakakitang kababayan natin na isa lang ako sa mga sumususo at sumusustento sa iyo. Hindi ko iyon maitago sa kanila dahil nga galing ka rin sa kanila. At sino yang kasama mo? Bago mong gagatasan?”
“Ibahin mo si James. Hindi siya nagbabayad sa akin.”
“Ah, kailan pa naging libre ang serbisyo mo?”
“Hindi kami nagsesex, okey! Kaibigan ko siya!”
“Marunong ka din naman palang makipagkaibigan at hindi lang pala pera-pera ang labanan. Dahil ba guwapo siya? Huwag mong sabihing nahuhulog ka na sa kagaya namin?”
“Iyan ang di ko nagustuhan sa’yo. Masyadong mababa ang tingin mo sa akin.” Nanginginig na siya. Parang gusto na niyang bigwasan ng suntok ang kaharap.
“Dahil iyon ang pinakilala mong ikaw sa akin. Kung ang alam mo ay ginagamit kitang parausan at binabayaran lang kita pagkatapos, nagkakamali ka, minahal na kita. Tinanggap at tiniis ko lahat ang mga sinasabi ng mga kaibigan ko sa akin.”
“Iyon pala ang punto mo. Nagseselos ka kay James kaya ka nagkakaganyan.”
“Oo nagseselso ako! Hindi lang sa kasama mo ngayon. Sa lahat ng mga sinasamahan mo pang iba. Nagtatanga- tangahan at nagbubulag-bulagan ako sa tuwing nakikita kitang may kasama. Nasasaktan ako ngunit ano ang sasabihin ko? Alam kong wala akong karapatan na pigilan ka sa gusto mong gawin dahil ni minsan ay hindi mo sinabing gusto mo ako. Hindi ko din puwedeng sabihin na tayo dahil lang sa ilang beses na kitang naikama. Lahat ng gusto mo at alam kong makapagpapasaya sa iyo ibinibigay ko para man lang sana maisip mo na ikaw ang pinakamahalaga sa buhay ko.”
                “Kagaguhan iyang ginagawa mo. Kung hindi mo na kaya, puwede ka namang humanap ng iba. Sabihin mo lang, marami pang iba diyan,” singhal niya.
“Tama ka nga, marami pang iba diyan. Iba ka na talaga, Echo. Pinagsisihan ko ang araw na nakilala kita. Tinitipid ko ang pamilya ko sa Pilipinas dahil sa’yo,” tumingin siya sa malayo at pinakawalan ang isang malalim na hininga. “Bakit ka nga pala naghahanap ng iba gayong halos lahat na ng sahod ko ay napupunta sa iyo?” diretsuhang tanong ni Donel sa kanya.
Wala siyang maisagot ngunit alam niyang alam ni Donel ang dahilan.
“Wala kang puso. Sana lang hindi ka kakarmahin sa ginagawa mo sa amin.” pinunasan ni Donel ang luha. Tumayo at tinignan pataas-pababa ang lalaking naging bahagi rin ng buhay niya ng pitong buwan. “Tandaan mo, lahat ng ginagawa mo ay may kapalit. Makakaasa kang hindi na kita guguluhin pa,” pagkasabi niya iyon ay tumayo at walang lingon na iniwan siya.
                “Babush, salamat sa lahat” sabay hagalpak siya ng nakakalokong tawa.
Binalikan niya si James na noon ay parang nagugulat pa din sa nangyayari. Ngunit hindi niya nahintay na magtanong si James sa kaniya. Parang walang nangyari.

                Ang pagkawala sa kanya ni Donel ay hindi gaanong nakaapekto dahil nga isa lang siya sa mga collections niyang nagpapayaman sa kanya. Madami na ang nagbago sa pamumuhay niya. Nakakakain na siya ng masasarap. Nakapamamasyal sa kahit saan niya gustong pasyalan. Nakapagpadadala ng regular sa kanyang mga magulang. Araw- araw siyang nakatatawag sa kasintahan niya. Nakabibili ng mamahaling mga gamit. Nagbuhay mayaman siya sa pawis ng iba. Nakaiipon siya sa pinagpaguran ng kaniyang mga nabibiktima.
                Ngunit isang text ang nagpabago sa lahat. Text na noong una ay hindi niya kayang paniwalaan. Ngunit ano nga ba ang mapapala ng kapatid niya kung masira sila ng girlfriend niya?
                “Kuya, sn wag kng mbbgla pro sumama n s ibang lalaki si Ate Claire. Sorry kuya at s akn m p nlman i2 pro ayw ko ksi na aasa ka n my uuwian k p n girlfriend.”
                Sinubukan niyang tawagan si Claire ngunit walang sumasagot. Ginagapi na siya ng takot na maaring totoo nga ang tinext ng kapatid niya. Mahal siya ni Claire. Paano niya magawang ipagpalit siya sa iba? Alam niyang pinahahalagahan ni Claire ang kanilang mga sumpaan nang umalis siya sa Pilipinas. Sinubukan niya muling tawagan ang kasintahan.
                “Hello.” Sagot ng nasa kabilang linya. Si Claire. Garalgal ang boses nito.
                Ayaw niyang biglain si Claire sa pagtatanong. Gusto niyang magiging maayos ang pag-uusap nila kahit pa kanina siya parang nalulunod sa magkakahalong emosyon na kaniyang nararamdaman.
                “Kumusta ka na?” tanong niya.
                “Echo, sana mapatawad mo ako.” Umiiyak na si Claire.
                “Mapatawad? Bakit?”
                “Buntis ako. Ayaw kong ikaw ang managot sa isang pagkakamali namin ng katrabaho ko. Mahal kita ngunit sana maintindihan mo. Ikakasal na kami sa susunod na buwan. Akala ko hindi nagbunga ang isang pagkakamaling iyon.”
                Ayaw na niyang pakinggan pa ang susunod na sasabihin ng kaniyang kasintahan. Hindi na niya kayang kontrolin ang kaniyang galit. Sinipa niya ang upuan sa tapat niya. Sinuntok-suntok niya ang kaniyang unan hanggang sa mapagod siya. At noon ay tuluyan na siyang napaluha. Wala sa isip nitong lolokohin siya sa kabila ng kaniyang buong pagtitiwala at pagmamahal. Gusto niyang maglasing para kahit sandali ay matakasan niya ang kabiguan.
                Hinanap niya ang number ni James sa kaniyang contacts. Pagkatapos niyang nalaman na may mapagkukunan siya ng sadiki. Dahil bawal ang alak sa Saudi Arabia ay patago ang pagkuha sa nakalalasing na homemade na alak na ito at kahit pa malakas ang alcohol content nito ay pinagtitiisan na lamang nila kaysa sa wala.
                Ilang buwan na silang nagkikita at nagkakasama ni James sa labas ngunit ngayon lang siya nakapasok sa kuwarto nito. Mag-isa lang siya. Malinis at mabango na para bang babae ang nakatira.      “Magboxer short ka muna at saka magsando para mapreskuhan ka.” Iniabot niya kay Echo ang mga ito. Tinanggap ni Echo ngunit inilagay lang niya sa tabi niya na parang wala parin sa kaniyang sarili. May gusto ka bang pulutan? Puwede muna akong magluto.” Tanong ni James.
                “Kahit ano na.”
                “Sige. Humiga ka na muna diyan sa kama ko at manood.”
                Pagkaluto niya ng pulutan nila ay naligo muna si James at pagkatapos ay nagsimula na silang mag-inuman. Naghihintay pa din si James na ibahagi sa kaniya ni Echo kung ano ang kaniyang pinagdadadaanan. Nanaig ang katahimikan sa kuwarto. Nang nakailang shot na sila ay tuluyan nang bumigay si Echo.
                “Wala na akong babalikan na girlfriend bro.”
                “Anong nangyari?”
                “Sumama na sa iba. Hindi na niya ako nahintay.” Pinigilan niya ang pagtulo ng kaniyang luha.
                “Baka naman may magagawa ka pa. Gusto mo bang magbakasyon muna? Tutulungan kita sa pamasahe mo.”
                Tumingin siya kay James. Hindi niya inakalang mag-aalok ito ng tulong.
                “Wala na. Nabuntis na siya ng iba at sumama na doon sa lalaki. Tatanggapin ko na lang. Andami kong sinasakripisyo para mapaghandaan ang kinabukasan namin ta’s ganito lang pala ang gagawin niya sa akin.” Muli niyang tinungga ang laman ng baso niya. Iniabot niya kay James ang baso.
 “Palagay pa ng alak bro.”
Pagkaabot ni James sa baso ay muli na naman niyang sinaid ang laman nito. Gusto niyang makalimot. Gusto niyang kahit sandali ay matakasan ang bigat ng kaniyang dinadala.
Hanggang sa naramdaman niya ang pagkahilo. Ngunit alam niya ang kaniyang mga sinasabi at ginagawa.
“Bro, pa-cr nga ako.”
“Paglabas mo sa kuwarto, sa bandang kanan.” Sagot ni James.
Ngunit pagtayo niya ay parang hindi niya kayang balansehin ang katawan. Napansin iyon ni James kaya mabilis siya nitong inalalayan.
“Kaya pa ba?” tanong ni James.
“Oo, medyo nabigla lang ako sa pagtayo.”
Ngunit Inalalayan parin siya ni James. Naamoy niya ang amoy ng shampoo at pabangong parang ginagamit ng kasintahan niya noong naglapat ang katawan at halos mag-umpugan na ang ulo nila ni James. Nakaragdag iyon ng kakaibang kiliti sa imahinasyon niya.
Hinintay na lamang siya ni James sa pintuan ng Cr. Nang matapos na siya ay saka naman siya inalalayan pabalik sa kuwarto.
“Puwedeng humiga na muna bro? Mukhang may tama na talaga ako.”
Nang pahiga na siya ay nawalan ng panimbang ang dalawa dahil na rin siguro pareho lang din naman silang nakainom. Nakapatong si James sa kaniya at sandali silang nagkatitigan. Amoy parin niya ang shampoo na ginagamit ng girlfriend niya at pabango nito. Napapikit siya. Bago makabangon si James ay mabilis niya itong niyakap at pinahiga. Siya ang pumatong. Tuluyan na siyang nilamon ng kaniyang imahinasyon. Hindi si James ang kasama niya sa kuwarto ngayon. Hindi si James ang yakap-yakap niya sa kaniyang balintataw. Ang amoy ng shampoo at ang pabangong iyon. Ang may kalambutan na tagiliran at likod na hawak niya ngayon ay parang sa girlfriend niya. Hinanap niya ang labi ng kayakap. Malambot ang labi nito. Mas lalo itong nakadagdag sa init na kaniyang nararamdamnan. Ang banayad niyang halik ay nagiging mapusok. Tinutupok ng halik na iyon ang lahat ng kaniyang kabuuan. Hanggang sa dumantay na ang labi niya sa leeg ng kaniyang kasiping. Ginagalugad ng kamay niya ang likod at tiyan.  Hanggang marahas niyang tinanggal ang suot na sando nang tuluyan niyang madilaan ang maumbok na dibdib ng kaniig at ang kamay niya ay lumakbay sa gitna ng hita ngunit hindi ganoon ang inaasahan niyang maapuhap doon. Hindi ganoon ang katigas ang dibdib na nakasanayang nilalaro-laro ng kaniyang dila. May mali. Hindi ganoon ang nasa imahinasyon niya. Napamulat siya.Si James ang nakikita niya at hindi ang girlfriend niya. Lumuwang ang kaniyang pagkakayakap. Dahan-dahan siyang tumihaya sa tabi ni James.
Ngunit ilang saglit lang naramdaman na niya ang kamay ni James sa kaniyang tiyan. Ang mukha nito ay nasa tapat na ng kaniyang mukha. Naramdaman nito ang unti-unting paglapat ng kanilang mga labi ngunit mabilis niyang iniiwas ngunit nahuli parin nito ang gilid ng kaniyang labi. Hindi niya man maipaliwanag ngunit nagbigay iyon ng kakaibang sensasyon. May iba itong hila sa kaniyang kabuuan at nang buum-buong sinakop ng labi ni James ang kaniyang labi ay nagpaubaya siya. Wala siyang naramdamang pandidiri. Nagsimula lumakbay ang halik ni James sa kaniyang leeg, nakaramdam siya ng kakaibang kiliti at sarap nang dinidilaan nito ang naninigas nitong utong at muling bumaba ang mainit-init na labi at dila nito sa kaniyang kaselanan at tuluyang naghatid iyong ng libong boltahe sa bawat himaymay ng kaniyang pagkatao. Napapamura siya sa sarap tuwing hinahagod ni James ang kaniyang kabuuan. Hanggang sa hindi na niya mapigilan ang sariling hindi lumaban. Hindi na siya naghintay lang ng sarap na dati lang niyang nilalasap. Tumalikod si James at alam niyang nagbabadya iyon ng maari niyang gawin. Hindi niya ito binigo sa bawat sarap ng ritmo na kaniyang pinakawalan. Ayaw niyang saktan si James sa kaniyang ginagawa kaya maingat at banayad siya. Hanggang bumilis ng bumilis ang ritmo ng kaniyang paghagod. Dumiin ng dumiin at natapos iyon sa mabibigat na hininga at paulit-ulit na pagmumura.
Paggising niya kinaumagahan ay wala na si James sa tabi niya. Mabigat ang ulo niyang tinungo ang CR para magmumog, maghilamos at umihi. Tinangka niyang silipin si James sa kusina ngunit wala din siya doon. Minabuti niyang bumalik sa kuwarto at nakita niya sa mesa ang maliit na note.

Echo,
Pasensiya sa nangyari kagabi. May tinakpan akong agahan sa kusina at may gamot sa sakit sa ulo. Nakalakip dito ang SR 500, yung iba pamasahe mo na muna kasi hindi na kita mahintay magising. Alam mo naman na pang-umaga ang pasok ko. Alam kong malulusutan mo lahat ang pinagdadaanan mo ngayon. Nandito lang ako.
                                                                                                                James

Kinuha niya ang limandaan at ibinulsa iyon. Napangiti siya. Sa totoo lang nagustuhan niya ang nangyari sa kanila ni James kagabi. Kakaiba. Hindi man niya maipaliwanag ngunit hindi niya naramdaman ang kakaibang sarap na iyon sa mga nauna niyang customer. Iba si James.
Pagka-agahan niya ay minabuti na niyang maligo na din at dumiretso sa trabaho. Bumabalik ang hapdi na ginawa ng girlfriend niya sa kaniya ngunit alam niyang kahit ano pa ang gagawin niya ay wala na siyang magagawa. Kailangan niyang tanggapin. Mahirap. Masakit ngunit iyon lang naman ang tangi niyang magawa. Pagbalik niya sa Pilipinas, gusto niyang ipamukha sa girlfriend niya na hindi na siya ang dating Echo na mahirap. Yayaman siya. Magtatagumpay. Ipagpaliban na muna niya ang pag-uwi. Kailangan niyang makaipon ng sapat.
Ang nangyaring iyon sa pagitan nila ni James ay siyang simula ng mas malalim na ugnayan nila. Parang naging asawa ang turing sa kaniya ni James. Ipinagluluto ng pagkain na hinahatid niya lagi sa kaniyang accommodation at dinadala na din nito ang kaniyang mga labahin. Hindi na niya iniintindi ang kakainin at pagbalik ng kaniyang mga damit ay plantsado na din. Namuhay siyang parang prinsipe. Ang dating buong Friday na dati ay kay Donel ay kay James na. Hindi din nakakaligtaan ni James na pabaunan siya ng pera sa tuwing magkakahiwalay sila sa umaga ng Sabado. Hindi man niya ito sinasabihan ngunit dahil kaibigan ni James ang hawak ni Elmer ay siguro nasabihan na din ito na kailangan niya ng sustento dahil sa kapiranggot niyang sahod.
“Puwede bang tayo na lang?” tanong sa kaniya ni James isang gabi ng Biyernes pagkatapos nilang pinagsaluhan ang isang mainit na pagtatalik.
“Seryoso ka?” tanong niya. Oo nga’t nagpapabooking siya. Sumasama at nakikipagtalik sa iba’t ibang bakla ngunit hindi siya nakikipagrelasyon.
“Tatanungin ko ba naman sa’yo kung hindi.”
Pinagmasdan niya si James na nakaunan sa bisig niya. Makinis, maputi, mamula-mula ang pisngi, maganda ang katawan matangkad at guwapo. Sa lahat ng nabooking niya, siya ang pinakamaalaga, pinakamabait at nakagagaanan niya ng loob. Ang pinakagusto niya ay mas lalaki pa itong umasta kung nasa labas sila. Hindi mo aakalaing bakla kaya hindi niya ito kinakahiyang isama sa kahit saan niyang lakad.
“Ano, puwede bang tayo na?”
 Dumapa si James at nilaro-laro nito ang kaniyang utong. Dinampian siya ng mabilis na halik sa labi.
Hindi siya pumapayag sa ibang halikan siya sa labi. Ngunit kay James, hindi niya ito pinagbabawalan. Kung sa iba, pagkatapos niyang makipagsex at makuha ang perang napag-usapan ay umaalis na siya, kay James, palagay ang loob niyang makipagkulitan o lambingan kahit pa magdamagan. Hindi sila nauubusan ng pinag-uusapan. Hindi sila nawawalan ng maaring pagkaabalahan kahit sa loob lang sila ng kuwarto.
Ngumiti siya.
Bakit nga ba hindi?
“Mahal kita pero ayaw mo naman kasi sa akin.” Nagmamaktol na si James.
“Puwede.” Sagot niya.
Napabangon si James nang marinig ang puwede na tinuran niya.
“Puwede namang maging tayo. Basta huwag makulit at huwag akong sasakalin.”
“Yes. Whooooo! Yes!” nagtatatalon na ito sa kama at pagkatapos ay mabilis siyang hinalikan muli sa labi. Mas matagal. Nagpaubaya siya. Napapangiti siya sa pagka-OA ni James. 
“Puwede na kitang tawaging Mahal? Baby? Honey? Anong gusto mong tawagan natin.”
“Kailangan pa ba ‘yun? Mamaya masanay ka at pati sa labas mga ganyan ang itawag mo sa akin.”
  “O sige para hindi halata, Boss na lang.”
“Sige ikaw ang bahala, boss!”
At dahil doon ay muling niyakap siya at hinalikan ni James na nagtapos sa mainit na namang pagtatalik.

Ngunit akala niya ganun lang kasimple makipagrelasyon sa katulad ni James. Iyon bang, kapag pumayag kang kayo na, ay kayo lang ngunit may kakayanan ka parin gawin ang gusto mong gawin. Lalo pa’t alam naman niya na nasa ganoon siyang sideline nang una pa silang magkakilala. Oo nga’t inaabutan siya ni James ngunit barya lang iyon na maihahambing sa kikitain niya sa iba pang customer. Saka hindi naman araw-araw siya may booking. Dalawa hanggang tatlong beses sa isang Linggo at hindi din naman siya tumatanggap ng booking mula gabi ng Huwebes hanggang umaga ng Sabado. Higit apat na buwan na sila nang nakaramdam na siya ng kakaiba kay James.
“Boss, galing ako sa inyo kahapon, lumabas ka daw. Tinatawagan kita, hindi mo sinasagot. Tapos ngayon ka lang magreturn call e’ umaga na?”
“Wala naman tayong usapang lakad kahapon di ba, boss?”
“Wala nga boss, pero alam mo ba kung anong araw kahapon?”
“Oo, Miyerkules. Ngayong gabi ang schedule ko sa’yo.”
“See, nakalimutan mo pa. 4th monthsary natin kahapon, boss.”
“E, sorry wala sa isip ko.” Minabuti na lang niyang magsorry ngunit ang totoo e, nakokornihan siya sa monthsary lalo pa sa ganoon relasyon. Gusto na niyang sabihing, ano to? Lalaki at babaeng relasyon para i-celebrate pa ang monthsary? Ngunit pinigilan lang niya ang kaniyang sarili.
“Hindi ba ako mahalaga sa’yo.”
“Ano bang mga tanong ‘yan?”
“Mahal kita Echo, hindi ko naman hinihingi na mahalin mo ako, sapat na kahit pahalagahan mo lang ako.”
“Nagsisimula ka ba ng away?” narindi na siya. Hindi siya sanay sa mga ganoong usapan.
“Hindi naman ako nang-aaway, pero sana naman iparamdam mo ding mahalaga naman ako sa ‘yo.”
“Putcha James! Tigilan mo ako ha! Sige bye! Marami pa kaming customer.”
Pinatayan na niya ito. Sa lahat ng ayaw niya ay kinukulit siya ng bakla.
Nang palabas na siya sa restaurant at papunta na siya sa kanilang minibus na maghahatid sa kanila sa kanilang accommodation ay siniko siya ni Elmer.
“Pre, booking mo. Hinihintay ka yata. Hayun oh!” nginuso nito ang nasa bandang kaliwa niya. Nakita niya si James. Nakatayo sa tapat ng kanyang kotse.
Ngunit hindi niya pinansin. Sumakay siya sa bus nila. Nang paalis na ang sinakyan nila ay lumingon siya sa kinatatayuan nito at nakita niyang sumakay na rin ito sa kaniyang kotse. Pagkakababa nila sa tapat ng accommodation nila ay si James kaagad ang nakita niya sa kanilang gate. Naghihintay.
“Boss, mag-usap naman tayo, please?” humawak ito sa kaniyang braso.
“Sige pre. Mauna na kami.” Si John. Nakangiti na parang nang-iinis. Mas lalo siyang nakaramdam ng pagkairita.
“Anong ginagawa mo dito?” inis niyang tanong.
“Boss, Huwebes ngayon. Sinusundo kita.”
“Sa mismong pinagtratrabahuan ko? Dati naman hinihintay mo munang magtext ako o tumawag hindi ba?”
“Para i-celebrate natin ang monthsary natin na hindi natuloy kahapon.”
“Puwede ba! Hindi ka babae James. Pareho tayong lalaki kaya huwag mong gawing parang normal na relasyon ang meron tayo. Nakakawalang gana ka!”
“Bakit ba ang init ng ulo mo. Saka ginawa naman na natin ito noong first, second at third monthsary natin ah.”
“Kulit! Ayaw ko nga.”
“Anong ayaw mo?” nakita niya ang pangingilid ang luha ni James.
“Yang ganyan. Yung pag-aasta mong babae. Umuwi ka na nga. Wala na ako sa mood na pumunta sa’yo ngayon.”
Tumalikod na siya.
“Echo, please!” tawag sa kaniya ni James ngunit sinara na niya ang kanilang gate.

Pagkashower niya ay nahiga na muna siya. Kinuha niya ang ipad at binuksan ang facebook.
“Pre, wala kang booking?” tanong ni Elmer.
“Wala. Nabadtrip ako kay James.” Maikli niyang sagot.
“Hayun naman pala. Taman-tama tol. Kunin mo na itong isa ko muna. Gusto ka daw niya at nagsawa na yata sa akin. Ikaw ang type. Patusin mo na. Malaki magbigay ito pre.”
Napabuntong-hininga siya. Nagugutom siya at ayaw niyang mainip din sa kuwarto na kasama lang ang tahimik na si Ado.
“Sige sabihin mo sunduin niya ako.”
Sinundo siya ng isang mataba at maliit na bakla. May katandaan na din ito dahil napapanot na. Kinausap niyang pakainin na muna siya sa isang malapit na restaurant.
Mabilis siyang humanap ng bakanteng mesa. Nakasunod sa kaniya ang customer niya na parang takam na takam na pinagmamasdan siya. Nakaramdam siya ng pagkailang at pandidiri. Pero sa isip-isip niya ay ayos lang kung isusubo lang naman siya at pagkatapos niyang makubra ang bayad ay pahatid na siya pauwi agad-agad.
Nang nakapag-order na siya ay saka niya inilibot ang tingin sa loob ng restaurant. Parang binuhusan siya ng malamig na tubig nang makita si James at dalawang kaibigan nito sa kalapit na table. Masama ang tingin sa kaniya ni James. Nakita niya ang pagbagtas ng luha ni James.
“Sabihin mo pakibalot na lang yung order natin. Magyosi muna ako sa labas. Doon na lang natin kakainin sa place mo ang order natin.” Bilin niya sa kasama niyang bakla. Tumayo siya at dumaan kina James na parang walang nakita.
Pagkatapos no’n ay wala siyang natanggap na tawag mula kay James. Dumaan ang tatlong araw, apat na araw at gabi ng Huwebes ay wala parin siyang natatanggap na pagpaparamdam. Oo nga’t dalawang gabi din siyang nailalabas ng booking at nakakain sa labas ngunit iba pa din ang mga masasarap na luto ni James. Tambak na din ang kaniyang mga labahin. Hindi niya maintindihan ang sarili. Namimiss ba niya ang mga tulong na ginagawa sa kanya ni James o namimiss na niya talaga si James mismo?
Hindi na niya ito napigilang i-text at kumustahin lalo na nang nakahiga na siya at ayaw na niyang muling sumama sa doon sa mataba at maliit na bakla na sobrang sama ng hininga. Malaki nga magbigay ngunit naduduwal naman siya sa masangsang na amoy ng laway nitong naiiwan sa kaniyang balat.
“Boss, kumusta? Sunduin mo ako. Mag-usap tayo.” Maikli niyang text.
Ilang saglit pa ay tumunog ang iphone niya. “Sige magpalit ka na. In 30 minutes nandiyan na ako.”
Napangiti siya. Naisip niya, madali lang naman pala siyang lambingin.
Nang sinundo siya ay tahimik si James. Hindi siya sanay na hindi ito nagtatanong o nagkukuwento kaya minabuti niyang siya na lang ang unang nagsalita.
“Namiss kita ah. Kumusta ang nakaraang buong linggo mo boss?”
“Ayos lang.” bumunot ng malalim na hininga.
“Pasensiya ka na noong nakaraan boss ha? Mainit lang kasi ang ulo ko.”
“Wala na ‘yun.” Matipid parin niyang sagot.
Nag-isip siya ng puwede pang pag-usapan pero sadyang mailap parin si James sa kaniya. Pagdating nila sa kuwarto ni James ay nagboxer short siya at tinanggal ang kanyang damit. Nahiga sa kama at nilaro-laro niya ang kaniyang alaga sa loob ng kaniyang boxer short. Naisip niya na kung hindi niya makuha si James sa santong usapan, baka mas madali sa santong romansahan. Ngunit kahit ano ang gawin niya ay hindi siya nito tinatapunan ng tingin.
Lumabas sa kuwarto si James na parang hindi siya nadala sa ginagawa niyang pagti-tease. Pagkashower nito ay tinapunan siya ng isang mabilis na lingon ngunit hindi ito tumabi sa kama. Umupo si James sa harap ng laptap.
Katahimikan.
Tatlumpong minutong katahimikan at nanibaguhan siya. Minabuti niyang tumayo at niyakap si James. Naramdaman niyang nagulat ito lalo na noong nilalaro-laro ng dila niya ang puno ng tainga nito. Alam kasi niya na iyon ang kahinaan ni James.
“Mag-usap nga muna tayo.” Panimula ni James. Tumayo ito at umupo sa kama.
Sumunod siya. “Anong pag-uusapan natin boss?”
“Hindi mo ba puwedeng itigil ang sideline mo?”
“Bakit?” tanong niya. Ang alam niya kasi ay tanggap na ni James ang iba niyang pinagkakakitaan.
“Nagseselos ako sa mga customer mo. Alam ko kasi na sa tuwing tumutunog ang iphone mo, sa tuwing may nagtetext sa’yo ay mga customer na nagpapa-booking sa’yo.”
“Pero sex lang ‘yun boss. Kailangan kong kumita para makapagtabi ng mabilisan. Hindi ako para dito sa bansang ito. Habang tumatagal lalo kong nararamdaman ang lungkot.”
“Anong sabi mo? Sex lang ‘yung sa mga booking mo? E, ano yung sa atin? Di ba parang sex din lang kasi mukhang ako lang naman ang nagmamahal sa’yo.”
Napaisip siya. “Di ba nga, tayo?”
“Oo nga, tayo pero mahal mo ba ako?”
“Alam mo namang hindi puwedeng...”
“Dahil ba bakla lang ako? Sige. Hindi ko naman pinipilit na mahalin mo ako pero baka puwedeng huminto ka na sa pinagkakakitaan mo.”
“Paano na ang kikitain ko. Hindi puwede.” Sigurado siya doon. Hindi niya hahayaang basta na lang niya tatalikuran ang kaniyang nasimulang sideline. Madali ang pera at sanay na siya. Ngayon pa ba niya iyon iiwan?
“Magkano ba ang kinikita mo?”
“Bakit, ikaw na lang ang magbigay?” biro niya.
“Magkano nga?”
“Depende. Ang malaki magbigay ay ang booking ko ng Lunes kasi puti iyon. Kaya naglalaro ng mula 2,000 Saudi Riyals hanggang 3,000 Saudi Riyals. Kaya kung iniisip mong ikaw na lang ang magbigay at itigil ko na ang ginagawa ko e, huwag mo na lang ituloy.”
“2,500, sapat na ba?”
“Ano? Nasisiraan ka na ba?”
“Seryoso ako, boss.Ano, deal?”
Nakita niya sa mata ni James na hindi nga siya nagbibiro. Naisip niya, mabuti na rin na si James na lang para may pagkakataon pa siyang makapagpahinga at mailayo sa kung anong mga kapahamakan at sakit. Hindi pa niya pilitin ang sariling makipagtalik sa amo’y sunog na gulong ang hininga.
“Deal.” Sagot niya.
Narinig niya ang pagbunot ni James ng isang malalim na hininga. Niyakap siya nito. Hinalikan siya sa labi at iyon ang naging hudyat para muling mangyari ang kinasanayan nilang sarap tuwing gabi ng Huwebes.

Tumagal ang ganoong set-up nilang dalawa. Noong una, pangalawa at pangatlong buwan, buong 2,500 Saudi Riyals naman ang naibibigay sa kaniya ni James. Pang-apat na buwan kulang na ito ng isanlibo. Inisip niyang maaring sa katapusan niya ibibigay ang kulang. Ngunit lalong lumiit nang sumunod na buwan dahil isanlibo na lang ang iniaabot sa kaniya.
“Akala ko ba 2,500 ang usapan? Bakit ito lang?” Hindi na niya napigilan ang sariling itanong. “Noong nakaraan, 1,500 lang ibinigay mo, ngayon 1,000 na lang? E, kung ganito din lang naman pala ay magpabooking na lang din muna ako. Hindi ka naman kasi marunong tumupad sa usapan.”
“Sige, gawan ko ng paraan na buuin sa Huwebes.”
“Lintik naman na...” huminga siya ng malalim. Kailangan niyang pigilan ang pagka-irita. “Sige! Huwebes ha? Tandaan mo, sa Huwebes!” Bumaba siya ng kotse. Pero binuksan niya uli iyon dahil may naalala siyang sasabihin “Sandali lang boss, pakidala yung mga lalabhan mong damit ko. Namimiss ko ang kaldereta mo, ipagluto mo ako ha? Isabay mo na mga nilabhan mo sa makalawa. Ayos lang ba? ”
“Sige. Pasensiya na sa kulang ko.” sagot ni James. Nakita niya ang pamumula ng kaniyang mga mata. Alam niyang pinipigilan na naman niya ang lumuha.

Dahil sa kulang ang ibinibigay ni James ay naisipan niyang lumabas nang Lunes na iyon na magpabooking sa isang Kano nilang customer sa restaurant. Nagkakape sila ng booking niya nang dumating ang isang grupo ng mga Pinoy. Nang nakaupo na ang mga ito ay idinaan niya ang kaniyang tingin sa kanila at nahuli ng mata niya si James. Nakatingin din ito sa kaniya. Ilang sandali pa ay muling tumayo ang mga ito. Halos lahat ay nakatingin sa kaniya. Sumakay sila sa kanilang sasakyan at saka umalis. Binunot niya ang iphone niya. Hindi niya sana kailangang magpaliwanag ngunit nakaramdam siya ng kakaibang kirot sa dibdib. Lagi na niya iyong nararamdaman pero pilit niyang sinisikil.
“Pasensiya na boss. Kulang kasi ibinigay mo kaya didiskarte lang muna ng pandagdag. Huwag kang mag-alala. Ikaw lang ang karelasyon ko.” Pampalubag loob niyang text.
“Ok lng. Njoy!” maikling sagot ni James. Hindi niya alam kung tao pa ba ang karelasyon niya. Kakaiba. Parang siya ang napapasuko sa sobrang kabaitan nito. Para siyang ginigisa sa sarili niyang mantika.

Pagdating ng araw ng kanilang pagkikita ay sinundo siya ni James. Tahimik na naman. Nang mga nakaraang buwan ay masaya sila sa tuwing sinusundo siya. Hindi magkamayaw sa dami ng kaniyang mga kuwento. Lagi silang nagtatawanan. Nagbibiruan. Naghaharutan kahit sa kotse palang at pagdating sa kaniyang kuwarto ay nauuwi sa mainit na pagtatalik. Ngunit iba ang Huwebes na iyon. Pagkapasok nila sa kuwarto ay hindi siya agad nito hinalikan. Hindi din siya niyakap.
“Pasensiya ka na noong Lunes boss, ha?”
Alam niyang iyon ang pinagtatampo nito.
“Ayos lang ‘yun.” Sagot na naman nito. Ngunit alam niyang hindi.
                “Iyan ba ang lagi mong alam na isagot?” tanong niya. Kasi sa totoo lang naplaplastikan na siya.
“Ano naman ang ibang sasabihin ko? Ayaw kong mag-away tayo. Ayaw kong makipagtalo. Yung kulang ko noong nakaraang buwan at saka ngayong buwan. Nandiyan sa ibang mga damit mo na nilabhan ko.” Tinungo nito ang nakasabit niyong tuwalya. “Pahinga ka na muna diyan. Maliligo lang ako.”
Tumunog ang blackberry phone ni James. Tinignan niya. Hindi naka-lock. Minabuti niyang pakialaman na din lang muna.
Galing ang message sa  nagngangalang Rick Bespren.
“Anlaki na ng utang mo sa mga ibang kaibigan natin. Huling pagpapahiram ko na din ‘yan sa’yo ha. Huwag kang tanga bespren. Mas guwapo ka pa doon sa jowa mong pokpok. Pineperahan ka lang niyan ta’s nagpapakatanga ka. Suko na ako sa’yo. Ilang buwan na kitang pinagsasabihan! Wake up!”
Iniscrol niya ang simula ng usapan. Nabasa niya kung paano mangutang si James para matustusan lang ang perang ipinangako sa kaniya buwan-buwan. Nakaramdam siya ng hiya sa sarili.
Nagselect siya ng iba pang message. Binuksan niya ang conversation nila ni Jet.
“Next time hindi ka na puwedeng mag-advance ng sahod mo. Baka next month wala ka ng sasahurin. Hindi ko na puwede ipakiusap sa amo natin. Nawawalan na ako ng matinong rason.”
Nag-open siya ng isa pa.
“5,000 lang ang sinasahod mo. Bayad ng kotse mo, padala mo sa bahay ninyo, pangkain mo may naiiwan pa ba sa’yo friend e 2,500 na agad ang binibigay mo diyan sa makapal ang mukhang sawsawan ng Riyadh na dyowa mo? Utang na loob friend. Iwanan mo na ‘yan. Mas marami pa diyan matino kaysa sa katulad niyang user!”
Kumakabog na ang kaniyang dibdib. Kahit ganoon siya nasasaktan din siya sa mga patutsada ng mga kaibigan ni James. Parang anliit ng tingin niya sa kaniyang sarili. Gusto na niyang ibalik ang phone ngunit nakita niya ang isang message galing sa Sis Vie.
“Kuya, kulang na naman ang pinadala mo. Nagtataka si mama kasi paliit na ng paliit ang pinadadala mo. Gamot palang ni papa ubos na. Pa’no pa ang tuition namin ni Terence, pambayad sa renta sa bahay, kuryente, tubig, pangkain, allowance namin. Kuya, may problema ka ba diyan? Hindi ka na rin sa amin nakakatawag. Kung ganito lang kuya next year na lang ako mag-aral. Tutulungan na muna kita para masuportahan ang mga gamot at chemo ni papa.”
Dahil sa mga nabasa niyang iyon ay nakapalaki ng epekto sa kaniyang kabuuan. Umuutang si James para may maibigay sa kaniya. Nagigipit ang sarili nitong pamilya dahil sa pamemera niya. Hindi niya alam kung nagtanga-tangahan lang si James o mahal lang siya talaga kaya hindi siya matiis. Ipinatong niya ang mobile phone nito sa kinalalagyan nito. Sinisingil siya ng kaniyang konsensiya. Isinuot na muli niya ang sapatos na hinubad niya kanina. Naglabas siya ng pera sa kaniyang pitaka at ibinalik niya ang ibinigay nito nang nakaraan. Dinagdagan pa niya. Mabuti at hindi pa niya ito naipadala sa kaniyang bank account sa Pilipinas.
Nang pumasok si James ay palabas na din siya ng kuwarto. Nagulat si James.
“Sa’n ka pupunta?”
“Itigil na natin ito. Mahihirapan ka lang. Hindi ko na kaya. Hindi pala talaga ako puwede makipagrelasyon. Maghanap ka na lang ng iba. ‘Yung mamahalin ka niya at hindi ka lang niya peperahan.”
“Pero, James. Mahal kita. Kaya kong tiisin lahat. Huwag mo lang akong iwan. Kinakaya ko naman e. Walang kang naririnig sa akin.” Nakita niya ang pagbaybay ng luha nito sa kaniyang pisngi. Nahirapan siyang makita si James sa ganoong kalagayan. Nakaramdam siya ng awa. Niyakap niya ito. Hindi na niya kakayaning perahan pa si James. Lalo pa’t napakabait nito.
“Iyon na nga e. Masyado mo na akong mahal, James. Sa sobrang pagmamahal mo sa akin, hindi ka nakakapag-isip ng tama. Kung nagmamahal ka, dapat alam mo ang ginagawa mo at alam mo kung hanggang saan lang ang kaya mo. Huwag mong ibigay ang hindi mo kaya para manatili lang sa’yo ang taong mahal mo. Kailangan ka ng pamilya mo. Kalimutan mo na lang ako. Alam kong mabuti kang tao. Hindi ko na kayang gawin pa ito sa’yo.” Paliwanag niya. Humahagulgol na si James. Ramdam na ramdam niya ang hirap na dinadala nito. Huminga siya ng malalim. Nangilid din ang kaniyang luha.
Binuksan na niya ang pintuan ng kuwarto. Hinila ni James ang kaniyang damit. Nakita niya sa mukha nito ang magkahalong takot, pagkalito, sobrang pagkalugmok at pagmamakaawa.
“Please, Echo huwag ka namang ganyan. Huwag mo naman akong iwan. Huwag mo akong pahirapan ng ganito!” pagsusumamo nito ngunit desidido na siyang tapusin ang lahat sa kanila. Alam niyang makabubuti kay James ang gagawin niya. Pinilit niyang tanggalin ang kamay nito.
Nang nasa main door na siya ay sumunod parin si James. Niyayakap siya. Tinanggal niya ang pagkakayakap na iyon. “Palayain mo ako at siguradong mapapalaya mo na din ang sarili mo  sa mga paghihirap mo gawa ko.”
Naiwan si James. Humahagulgol.

                Pagdating niya sa kanilang accommodation ay naabutan niya si Adong tahimik na lumuluha sa kama nito. Umupo siya sa gilid ng kama ni Ado. Nagkatinginan sila. Mabilis na pinunasan ni Ado ang kaniyang luha.
“May problema ka?” tanong niya.
Huminga ng malalim si Ado. “May sakit si nanay. Nasa hospital siya ngayon. Kailangan niyang maoperahan. Walang-wala ako bro. Humiram ako kay Elmer at John pero wala din daw silang maitulong sa akin. Kung gusto ko daw magkapera, bibigyan na lang daw nila ako ng booking. Hindi ko alam kung kaya ko ang ginagawa ninyo. Hindi ko kayang gumamit ng kababayan natin dahil lang gipit ako. Hirap ng ganito bro. Buhay ni nanay o prinsipyo ko.”
Binunot niya ang pitaka niya. Naglabas siya ng pera. Nilagay niya iyon sa kama ni Ado saka tahimik na tumayo at humiga sa kaniyang kama.
“Ano to?” tanong ni Ado.
“Sana makatulong ‘yan. Tama ka, mahirap palang konsensiya mo ang sisingil sa’yo. Masakit pala kung alam mong may ginagamit ka para lang matupad ang pangarap mong umasenso. Sana nakinig na lang ako sa’yo noon.” Nangilid ang luha niya.
“Paano kita mababayaran nito. Anlaki nito.”
“Huwag mo na munang isipin kung paano mo ako mababayaran, ang isipin mo ay kung paano mo madudugtungan ang buhay ng nanay mo.”
“Salamat bro.”
“Hindi bro, ako dapat ang nagpapasalamat sa’yo.”

Kinabukasan at sa mga sumunod pang mga araw ay iniwasan na niya si James. Hindi na nito sinasagot ang mga tawag niya at mga nagmamakaawang text nito. Hanggang sa isang buong linggo na hindi na rin ito nagparamdam sa kaniya. Pinangako na din niya sa sarili niyang tama na. Titigil na siya sa pagbubooking. Ngayon lang siya nagising sa katotohanang lahat nang nasa ibang bansa, maliit man o malako ang kinikita ay may mga pangangailan kaya sila nagtitiis magtrabaho malayo sa pamilya. Binuksan ni James ang isipan niya.
Ngunit ano itong nararamdaman niya ngayon? Siya naman ang naguluhan. Hinahanap-hanap niya si James. Ang mga paglalambing nito, ang kaniyang mga pag-aasikaso, ang kanilang mga kulitan at lambingan, ang kaniyang mga masasarap na luto. Namimiss niya lang ba si James o tuluyan nang nahulog ang loob niya dito. Ngunit alam niyang hindi puwede. Sigurado siya sa sarili niyang lalaki siya ngunit bakit parang iba ang nararamdaman niya kay James. Dahil ba sa nasanay na siya na makipagsiping sa bakla at matagal-tagal na di siya nakipagdate sa babae?
Pinigilan niya ang kaniyang sarili. Isang Linggo pa ang nagdaan at tuluyan na siyang naniwala na hindi lang niya namimiss si James. Hindi lang siya naawa. Mahal na niya si James. Imposible ngunit iyon ang nararamdaman niya. Ngunit nasaktan na niya ito. At hindi din niya sigurado kung hanggang kailan ang nararamdaman niyang pagmamahal. Paano kung may babae at sa babae din lang pala talaga siya liligaya?
Malaki na ang naitatabi niya. Balak na niyang umuwi para matakasan niya kung anuman ang diyaskeng nararamdaman niya kay James. Hindi puwede. Babae pa din ang gusto at dapat niyang mahalin. Kailangan niyang makauwi sa Pilipinas. Iyon ang usapan nilang tatlo nina John at Elmer. Uuwi na sila at magpapahinga. Hanggang doon na lang ang kanilang sideline. At si Ado ay ganoon parin. Maiiwan siya at magtratrabaho ng marangal. Matutulog ng mahimbing, babangon kinabukasan at papasok sa trabaho. Paulit- ulit na buhay na para bang nasa kulungan siya na pinapayagang makapagtrabaho at sinasahuran lamang.
                Isang gabi ay nagyaya si John na makipag-inuman.
                “May nakilala ako nang isang araw at sabi niya open daw ang inuman sa bahay niya. Pati daw babae meron. Nadiyeta na ako ng babae pare.”
“Sige ba, tutal malapit na tayong umuwi kaya bakit hindi natin subukan. Ano Echo, sama ka ba sa amin,” tanong ni Elmer sa kanya. 
“Kaya lang may ambag na isanlibong riyals bawat isa sa atin. Pero open naman ang lahat pare pati bayad sa babae,” singit ni John.
                “Oo ba, bakit hindi, pagkakataon na rin ito makatikim ng butas,” sagot niya. “Baka gusto mong sumama sa amin Ado, kahit ngayon lang. Ako ng bahala sa ibabayad mo doon.” yaya niya sa kakuwarto nila na hindi na niya nakasama pang lumabas mula ng pinasok niya ang ganoong pagkakakitahan.
                “Kayo na lang mga ‘tol. Maglalaba pa kasi ako.” mahinang tugon ni Ado.
               
                Ito na ang pagkakataon para mapatunayan niyang nagkamali siya sa kaniyang nararamdaman kay James. May babae. Kung sakaling makalimutan niya si James kahit sandali lang habang may kasiping na babae ay siguradong dinudugas lang siya ng kaniyang emosyon.
                Mausok ang kuwarto nang dumating sila. Mahina ang musikang pinoy na naririnig. Malaswang pelikula ang nakatambad na pinapanood ng mga naabutan nilang anim na babae at apat na lalaking ibang lahi. Tumayo si Lito na siyang kakilala ni John.
                “O, welcome pare. Akala ko hindi na kayo darating. Sana lihim lang ito. Hindi na sana lalabas pa dahil alam naman ninyo kung gaano kahigpit dito. Iaabot lang ninyo sa akin ang share ninyo at bahala na kayong tikman ang gusto ninyong tikman. Iyang anim na babae diyan pare, bayad na iyan. Mga pagkain, alak, pulutan, nandiyan din. Kung gusto ninyong tumira ng shabu o marihuwana, meron din tayo niyan pero may dagdag bayad kasi sobrang mahal ang bili ko ng mga ‘yan pare. Dito na rin kayo magpalipas ng gabi. Hindi ko na kayo papayagang lumabas dito na lasing o kaya ay may tama pa.”
Nagpakasasa sina Elmer at John sa alak, marihuwana, shabu at babae ngunit hindi siya humitit ng marihuwana at nagshabu. Nakuntento siya sigarilyo at ang babae niyang kasama. Maganda naman ang babaeng kaharap niya. Halata din niyang type na type siya nito kasi panay ang pakandong nito sa kaniya ngunit kung anong meron sa diyaskeng utak niya at mukha ni James ang para niyang nakikita. Kahit sa sandaling naghahalikan sila ng babae o kaya halos may mangyari na sa kanila ngunit si James parin ang kaniyang naiisip. Pumasok siya sa CR. Nagdesisyon siyang tawagan na lang si James.
                “Nasaan ka?”
                “Oh my God! Ikaw ba talaga to?” Hindi makapaniwala si James sa naririnig niya.
                “Ako nga ‘to boss. Namimiss na kita. Nasaan ka ngayon? Sunduin mo ako?”
                “Oo, sige! Oh my God. Sobrang pinasaya mo ako boss! Mahal na mahal na mahal pa din kita. Namimiss na kita ng sobra.
                “Inaamin ko ‘to sa’yo boss, mali na kung mali pero nang nawala ka sa akin, naramdaman kong mahal na mahal din kita. Sorry sa mga nagawa ko dati sa’yo. Gusto kong bumawi. Hindi ko alam kung bakla na din ako dahil nakaramdam ako ng ganito pero bahala na!”
                “Totoo ba ‘to? Hindi mo lang ba ako binibiro? Mahal mo na ako?”
                “Mahal kita. Mahal na mahal kita boss. Pasundo ako.”
                Pagkasabi niya sa address ay binuksan niya ang pintuan ng CR. Ngunit nagimbal siya sa nakita niyang nangyayari sa labas. Sinara niya ang pintuan. Tumawag muli siya.
                “Boss, may mga pulis dito sa pinuntahan kong house party. Pinaghuhuli ang mga nasa sala. May mga droga, babae at alak dito. Hindi ako gumamit ng drugs. Huwag ka nang tumuloy baka madamay ka.”
                “Ano, shet! Pa’no ‘yan ngayon.”
                “May kumakatok na sa pintuan ng CR boss. Anong gagawin ko!” kinakabahan na siya. Nagsimulang pinagpawisan sa nerbiyos.
                “Kung mahuhuli ka, huwag na huwag kang pipirma sa ipapapirma nila sa’yo. Tiisin mo ang sakit, kasi kapag pumirma ka, ibig sabihin umaamin ka sa lahat ng kasalanang ipaparatang nila sa’yo at kadalasan kamatayan ang katumbas na no’n. Basta kahit anong mangyari, huwag na huwag kang pipirma. Hihingi ako ng tulong. Hindi kita pababayaan boss. Mahal na mahal kita, basta tanda…”
                At biglang sinipa na ang pintuan ng CR. Nabitiwan na niya ang hawak niyang iphone. Para siyang hinihimatay sa lakas ng kabog sa kaniyang dibdib. Bago siya nahimasmasan ay natagpuan na lamang niya ang sarili na pinoposasan at kinakadenahan na ang kaniyang mga paa.
                Nasa sasakyan pa lamang sila ay dama na niya ang sakit ng sipa ng mga arabong pulis. Nakasalampak lamang sila na para bang kakataying baboy. Sa tuwing may magmamakaawa sa kanila ay malakas na sampal ang kapalit niyon. Dinuduraan din sila sa mukha at dahil sa nakaposas sila ng patalikod, umaagos na lamang ang mga durang iyon sa kanilang leeg, pababa sa kanilang katawan.
Dinala sila sa Mabaheth Interrogation Centre sa Riyadh. Kapag ipinasok ang salarin doon, iisa lang ang ibig sabihin, siya ay napatunayang nagkasala sa batas ng Saudi.
                Napansin niyang sila lang na mga lalaki ang naroon. Hindi na niya natandaan pa kung ano ang nangyari sa mga kasamahan nilang mga babae. Isa-isa silang kinunan ng dugo saka nila kinuha ang kanilang mga iqama para malaman ang kanilang mga pagkakakilanlan. Pasipang pinapasok sila sa magkakalapit na maliit na kuwarto. Maalinsangan ang kuwartong iyon. Naghalo ang luha, pawis at dura sa kaniyang katawan. Ilang sandali pa at nadinig na niya ang sigaw ni John sa may di kalayuang kuwarto. Magkahalong iyak at sigaw ng sobrang sakit ang mga naririnig niya. Palapit na palapit sa kanyang kuwarto ang mga sigaw na nanggagaling sa kaniyang mga kasamahan. Alam niyang siya na din ang isusunod na pahirapan ng mga pulis. Hanggang halos mabingi siya sa lakas ng sigaw ni Elmer na nasa katabi lang niyang kuwarto. Dama niya ang sakit sa mga sigaw na iyon. Dinig niya ang mga palo at kalabog na sinasabayan ng nagmamakaawang sigaw ni Elmer.
                Nagulantang siya nang narinig niyang bumukas ang kuwartong pinagkulungan sa kanya. Inutusan siyang itaas ang kanyang mga paa habang siya ay nakahiga. Itinaas niya iyon at naging sunud-sunod ang pagpalo nila sa mga daliri ng kanyang mga paa. Napasigaw siya sa sakit. Sa tuwing nilalakasan niya ang pagsigaw ay mas malakas din ang mga palo sa kanya. Hindi niya alam kung kailangan niyang magmakaawa para itigil lamang ang pananakit sa kanya. Pinaluhod siya. Nilatigo sa kanyang likod. Habang may naglalatigo sa kanya ay mayroon ding bumabayo ng bakal sa daliri ng kanyang mga paa. Hindi na niya alam kung alin ba ang masakit. Gusto niyang mawalan ng malay para hindi na niya maramdaman pa ang pagpapahirap na iyon. Sa tuwing pinapalo siya at binabayo ay napapasigaw siya sa sakit. Paulit- ulit na binabantaan siya ng mga pulis na papatayin siya. Kung pahihirapan din lang siya ng ganoon katindi ay nanaisin na niyang patayin na lamang siya ng biglaan. Hinawakan nila ang nakaposas niyang mga kamay at naramdaman niya ang kakaibang hapdi sa kaniyang kalingkingan. Pilit tinutuklap ang kaniyang kuko roon. Ubod ng lakas ang kanyang pagsusumamo na sana maawa sila sa kanya, na sana itigil ang pagtuklap sa kuko ng kanyang daliri. Kung sana ay may isang salita lang na maaring magamit para maipaliwanag ang hapdi ng ginagawa sa kanya. Nanghina siya, nahilo hanggang pahina ng pahina ang dinig niya sa mga sigaw ng mga nananakit sa kanya. Sa padilim niyang mundo, nakita niya si James na nakikiusap para huwag siya nitong iwan.
                Magdamag siyang hindi pinayagang makaidlip. Nakaposas parin siya ng patalikod at naroon pa rin ang mabigat na kadena sa kanyang mga paa. Gustuhin man sana niyang pagmasdan kung ano ang nangyayari sa kanyang mga daliri na tinuklapan ng kuko pero hindi niya magawa bagamat dama niya parin ang kakaibang hapdi. Bumukas ang kuwarto, nakaramdam muli siya ng takot. Napasigaw na lamang siya ng maramdaman ang malakas na pagpalo sa kanyang likod. Kitang-kita niya kung gaano kabalasik ang mukha ng arabo na walang awang patuloy na lumalatigo sa kanya. Sa tuwing itinataas ng arabo ang latigo at kahit hindi pa ito tumatama sa kanyang katawan ay nauunahan na niya ito ng sigaw dahil alam niya ang sakit niyon pagdampi sa lamog na niyang katawan. Pagkatapos ng ilang paglatigo ay iniwanan siya ng isang malakas na sipa sa kaniyang mukha. Napasubsob ang ulo sa sulok ng kuwarto. Naghalo ang pawis at dugo sa kaniyang mukha. Ang mukhang sinamba ng mga alanganin. Duguan din ang buo niyang katawan. Ang katawang pinagnasaan ng mga pineperahan niyang mga bakla. Ang katawang puhunan niya para magkapera. Alam niyang hindi pa doon nagwawakas ang paghihirap niya kapalit ng panandaling ligaya. Ilang sandali pa ay dinig din niya ang nakakagimbal na sigaw ng kanyang mga kasamahan. Ang tawa nina Elmer at John noong kumikita pa lang sila at malayang nakagagawa ng kanilang mga kasalanan ay napalitan ng nakakaawang ungol at sigaw. Hindi na niya napigilan ang luha. Luha ng pagsisisi. Luha ng pagkakamali.                Maghapon at magdamag na hindi sila pinakain o kahit pinainom man lamang. Nanunuyo ang kaniyang lalamunan. Kahit ang sarili niyang laway na siyang babasa sa kaniyang lalamunan ay said na rin. Maalinsangan ang kuwartong pinagkulungan sa kaniya. Doon na rin siya umihi dahil hindi siya pinayagang makalabas. Pilit niyang pinigilan ang paglabas ng kaniyang dumi ngunit mahirap talagang kontrolin ang tawag ng kalikasan kaya nangangalingasaw ang baho ng kaniyang dumi sa sulok ng kaniyang kulungan. Hindi rin siya pinapayagang makaidlip man lamang ng mga guwardiyang halos kada-kalahating oras kung sila ay puntahan idagdag pa rito ang nakasisilaw na liwanag ng bombilya na nakasabit malapit sa kaniyang mukha. Naghihina man siya ay pilit niyang pinaglalabanan ang lahat. Alam niyang habang nabubuhay siya ay may natitira pang pag-asa. Hindi siya terorismo, hindi siya nakapatay o nagnakaw para pahirapan siya ng ganoon. Ngunit paano ba niya iyon ipapaliwanag sa mga makikitid na pulis? Paano ba siya magmamakawa para maintindihan siyang hindi siya ganoon kasama para ituring siyang higit pa sa mabangis na hayop?
Hindi niya alam kung ilang araw siya sa ganoong kalagayan dahil wala siyang makitang kalendaryo o orasan. Walang kama, upuan, kumot o kahit unan man lang sana na puwede niyang gamitin. Ilang araw ding hindi siya pinatulog, dalawang basong tubig araw- araw ang ipinapainom sa kaniya at isang kainan lang sa buong maghapon. Ang mga kakulangang iyon ang tuluyang nagpahina sa kaniya. Sa lahat ng paghihirap na iyon ay naiisip niya parin si James. Sana magkita pa silang muli. Sana makabawi siya sa mga nagawa niyang kasalanan dito. Sana matulungan siya ni James na humingi ng tulong at mailabas siya sa impyerno niyang kinasadlakan.
Isang umaga ay binitbit siyang inilabas sa kaniyang kulungan saka ibinalabag sa sahig. Pagkatapos niyon ay nakita din niyang isa- isang inilabas ang kaniyang mga kasamahan sa kani-kanilang kulungan. Ang iba’y hinila nila sa pamamagitan ng kanilang mga paa, iba naman ay hila- hila nila sa pamagitan ng kanilang buhok. Nakaramdam siya ng galit, ng kakaibang silakbo ng damdamin subalit alam niyang wala siyang ibang magagawa kundi ang poot na iyon ay mananatili at makukulong lamang sa dibdib niya. Lalabas ang pagkapoot na iyon sa pamamagitan lamang ng luha. Naawa siya sa mga kasamahan at sa kaniyang sarili na nasa kalunos- lunos ding kalagayan. Kitang- kita niya ang namamagang mukha at putok na labi ni Elmer. Hindi na kumpleto ang ngipin niya sa harapan at nakita niya ang mga pinaso ng sigarilyo sa kanyang mukha. Si John naman ay putok ang kanyang noo at natutuyo ang dugo sa halos lahat ng sulok ng mukha. Katulad niya, hindi na kumpleto ang kuko sa mga daliri nito. Banaag sa mukha at katawan ng bawat isa ang matinding pagpapahirap. Umaalingasaw ang kanilang masangsang na amoy.
Narinig na lamang niya ang sinabi ni Lito sa paputol putol na Ingles.
‘‘We will sign anything you want, just don't hit us again," kasunod niyon ng tawanan ng mga pulis na nakapalibot sa kanila. Ilang sipa muna ang natikman nila at dura sa mukha bago sila pinapapirma sa confession letter. Ngunit naalala niya ang sinabi ni James. Hindi siya pipirma. Kahit anong mangyari ay hindi siya pipirma. Dahil siya lang ang hindi pumirma ay pinagtulungan siyang ginulpi ng mga pulis na naroon. Pinipilit siyang pamirmahin ngunit tumanggi siya. Naniniwala siya sa sinabi ni James. Napakasakit ang ginawa nilang pagtanggal sa isang kuko niya sa paa ngunit hindi parin siya pumayag pumirma. Pinakiusapan siya nina Elmer at John na pumirma na lang para tigilan na siyang saktan ngunit mas nagtitiwala siya sa boss niya. Ayaw na niyang maniwala pa sa dalawang naging dahilan ng pagiging makasalanan niya. Hanggang sa hindi na niya nakayanan ang mga suntok, sipa, pamamalo at latigo. Nawalan siya ng ulirat.
Nahimasmasan siyang nasa loob na siya ng kaniyang kuwarto at nakabitin ng patiwarik. Ngunit hindi siya susuko. Hindi siya pipirma. Muli siyang nawalan ng malay. Nang magising ay nakahandusay na siya sa semento. Hindi parin tinatanggal ang mabigat na kadena sa kaniyang mga paa at nakaposas parin ang kaniyang mga kamay.
                Hindi niya alam kung hanggang kailan siya pahihirapan ngunit umaasa siyang makakausap at makikita pa niyang muli si James o ang mga magulang at mga kapatid na naghihintay sa kanyang pagbabalik. Ilang gabi ding kinaiinggitan niya ang mahimbing at payapang tulog ni Ado sapagkat sa tinagal-tagal niya sa bilangguang iyon ay bihira pa lang siyang nabibigyan ng pagkakataong matulog. Kung pagbibigyan man hindi rin siya makakatulog dahil sa nakakasilaw na bombilya idagdag pa rito ang mabaho niyang kuwarto dahil sa natutuyong ihi at dumi niya sa sulok.
Ang paglipas ng araw ay naging linggo at inilipat siya sa isang maliit na kuwarto na may maliit na butas na puwede niyang pagdumian at ihian. May lumang kama, matigas na unan at makati at lumang kumot. Hindi man siya sigurado sa pagbibilang niya sa paglipas ng araw  ngunit alam niyang naging ilang buwan na ding siyang naroon. Hindi na siya pinilit pang pumirma. Siguro napagod na sila sa pananakit sa kaniya. Sumuko na lang sila o kaya may ibang mga nahuli na silang pinagdidiskitahan nila sa kahayupan nilang ginawa sa mga nahuhuli nila. Said na ang kaniyang luha. Pagod na rin ang isip at katawan. Ang kaniyang pag-asa noon ay lumabo na hanggang sa kahit katiting na pag-asa ay tuluyan ng naglaho. Napakarami niyang katanungan na hindi niya mahanapan ng tugon. Alam na kaya ng kaniyang mga magulang at mga kapatid kung nasaan siya ngayon? Nasulatan o natawagan kaya ni James ang kaniyang pamilya ? Naipagbigay-alam na kaya ni James sa embahada ng Pilipinas na sila ay nawawala? Gumagawa kaya ang gobyerno ng Pilipinas ng paraan para mailigtas sila sa bitay? Maitutulad kaya sila sa mga napanood at nabalitaan niya noon na napalayang mga bilanggong Pilipino?
Kakaibang umaga iyon sa mga nakaraang umaga ng Biyernes. Hindi siya ginising ng malakas na pagbukas sa pintuang rehas ng kanyang kulungan. Hindi nadampian ng latigo ang halos lamog na sa pagpapahirap niyang katawan. Ang arabong dati ay naninigaw bago ibigay sa kanya ang paulit-ulit na rasyong pagkain at naninilaw na tubig ay tahimik at ni hindi siya tinapunan ng tingin. Malinis at malamig na tubig ang gumuhit sa kanyang lalamunan. Dalawang araw na siyang hindi pinahirapan. Dalawang gabi na rin siyang hinayaang makatulog ng mahimbing sapagkat pinapatay na rin nila ang nakasisilaw na bombilya sa maalinsangan at maliit niyang kulungan. Subalit kahit ilang mahimbing pa sigurong pagtulog sa gabi at kahit gaano pa kasasarap na pagkain ang ipakakain sa kaniya ay hindi na nito kayang ibsan ang lahat ng mga paghihirap na kaniyang dinanas. Sa kabila ng mga paghihirap na iyon, hinayaan niyang paulit- ulit na sinariwa ng kanyang diwa ang maamong mukha ni James. Nananariwa din sa kaniyang alaala ang masayahin at mapagmahal na ina at ang mapagpakumbabang boses ng kaniyang ama. Hinayaan din niyang maglaro sa kaniyang imahinasyon ang tawanan ng kaniyang mga kapatid, ang kanilang biruan at asaran noon. Subalit pagkatapos ng masasayang alaalang iyon ay muling umikilkil sa kanya ang kakaibang takot. Mag-aapat na taon na siguro siyang naghihirap sa kulungang iyon, mag-aapat na taon na pagdaloy ng luha, mag-aapat na taon na pangungulila… muli pa niya kaya silang makakapiling? Alam na kaya nila ngayon ang kaniyang sinapit?
Noong nakaraang Biyernes, naramdaman niya ang pagpapalabas kina Elmer at John at ang isa pa nilang ibang lahi na kasamahan. Pakiramdam niya hindi na bumalik pa sa selda ang mga iyon. Napauwi na kaya sila? Bakit kaya hindi na sila bumalik pa? Bakit hindi man lang siya sinabihan kung ano nang balita sa mga kasamahan niya? Bakit hindi sila pinalaya ng sabay-sabay. Kung nakalaya na sina John at Elmer, marahil nasabihan na nila sa kanyang pamilya. Wala bang ginawa ang agency niya sa Pilipinas o kaya ang kumpanya niya dito sa Riyadh para tulungan sila? Bakit ang embahada ng Pilipinas ay parang walang nagawa sa ilang buwang pagkakabilanggo nila?  Bakit ni isang abogado ay wala? Bakit ni wala kahit isang pagdinig man lamang sa kanilang mga kaso ang kanilang nadaluhan?
Ngayon nga ay parang may bumabalik na butil ng pag-asa. Wala mang orasan o kalendaryo sa kuwarto niya at hindi man niya nararamdamn kung araw pa lang ba o gabi na, sapat na ang paglalatigo sa kaniya bilang senyales na iyon ay araw nga ng Biyernes ngunit ngayong araw na ito ay hindi siya sinaktan. Pagkatapos niyang kumain ay sinabihang maligo siya. Pinagpalit ng damit at pagkatapos ay pinalabas siya sa kaniyang kulungan. Pinapasok siya sa kuwartong may tatlong kama. Naglaro sa isip niya na maaring ililipat na sila ng mga kasamahan niya sa maganda-gandang kulungan hanggang tuluyan na silang palayain. Naisip niyang baka narinig na nga ng Diyos ang kaniyang mga panalangin.
Ilang sandali pa at dumating si Lito na ilang taon ding hindi niya nakikita kahit magkalapit pa sila ng kulungan. Nagkaroon siya ng pagkakataong makausap si Lito. Agad niyang tinanong kung ano ang nangyari sa tatlo pa nilang kasamahan.
“Wala akong balita p’re pero yung isang nakasama natin na ibang lahi, nauna nang pinugutan ng ulo. Siya yung nagsusuply sa akin ng droga. May pupugutan din daw sa atin na naiwan.” Umagos ang luha ni Lito. “Mas gugustuhin kong mapugutan kaysa sa batuhin ng batuhin hanggang unti-unting mamatay sa sakit.”
“Ibig sabihin, tayo ang pupugutan?” napaluha siya.
“Sigurado pare. Kasi ganitong-ganito daw ang ginawa sa ibang lahi nating kasamahan. Kaya humingi ka na ng tawad sa lahat ng mga kasalanang nagawa mo. Ibabalik na natin ang hiram nating buhay sa kaniya. Patawarin mo na din ako pre, nadamay kayo sa aking maling negosyo dahil sa kagustuhang yumaman ng biglaan.”
Hindi siya makahinga. Naninikip ang kaniyang dibdib. Ito na ba ang karma niya sa lahat ng mga ginawa niyang kasamaan?
Pinahiga ang tatlo niyang kasamahan sa mga kamang naroon at may itinurok sa kanila. Tatlo lang ang kama kaya siguro siya na din ang isusunod nila. Ngunit hindi siya tinurukan. Pagkaraan pa ng ilang minuto ay muli siyang pinosasan ng patalikod, kinadena ang mga paa at piniringan kasama ng tatlo pa niyang mga kasamahan. Pinalakad silang apat. Nakadama siya ng kakaibang takot. Hindi nila maaring gawin sa kanilang ang sinabi ni Lito. Masiyadong mababaw na dahilan ang lahat para bitayin sila.
Pinasakay sila sa sasakyan at kung saan sila dadalhin, iyon ang hindi niya alam. Tanging kadiliman ang bumabalot sa nakapiring niyang mata. Gusto niyang makauwi. Gusto niya muling maranasan ang kalayaan sa Pilipinas. Ang kalayaang gawin ang nais niyang gawin na hindi natatakot na mahuli dahil may kausap siyang babae. Ang malayang pasyalan sa kung saan niya gustong pasyalan ng kahit walang iqama. Ang magpakalunod sa alak kasama si James. Gusto niyang namnamin ang kalayaang iyon at hinding- hindi na niya iiwan pa ang Pilipinas kahit sabihin pang naghihirap ito. Nais niyang makasama ang mga magulang at kapatid at si James na alam niyang umaasa sa kaniyang paglaya.
                Pagkaraan ng hindi din malayo- layong paglalakbay ay tumigil ang kanilang sinakyan. Pinababa sila. Wala siyang makita dahil makapal ang ipiniring sa kaniya ngunit may naririnig siyang mga nag- uusap sa paligid. Sari- saring lengguwahe. Wala siya halos maintindihan. Wala bang makapagsasabi kung ano ang nangyayari? Wala bang makapagpapaliwanag sa kanila kung ano ang gagawin sa kanila? Bakit mula nang nakulong sila ay hindi na nila hawak pa ang kanilang buhay? Bakit parang sunud-sunuran na lamang sila kung ano ang gusto ipagawa?
                Naisip niyang ang tanging sandata niya sa pagkakataong iyon para kahit papaano ay may maintindihan siya sa nangyayari sa kaniyang paligid ay ang talasan ang pandinig. Ilang sandali pa’y nakarinig siya ng pag-uusap na naging daan para malaman niya kung ano ang gagawin sa kanila.  
                “Kawawa naman sila. Alam kaya ng mga pamilya nila na pupugutan sila ng ulo?”
Malinaw iyon sa pandinig niya kahit pa iyon ay nahalo sa iba’t ibang lengguwahe ng mga naroong iba’t ibang lahi. Kahit pa mahina ang pagkasabi niyon ay parang nabingi siya sa lakas. Pupugutan sila ng ulo? Pero bakit? Paano na ang kaniyang mga pangarap. Paano na ang mga naipon niya sa bangko. Hindi alam ng kaniyang pamilya ang tungkol do’n. Parang bumabalik sa pandinig niya ang sinabi ni Donel sa kanya noon… “Tandaan mo, may karma din ang mga ginagawa mo!!!” Karma ? Nasabi din iyon ni Ado sa kaniya. Hindi siya naniniwala noon kahit ilang beses na niyang narinig iyon sa mga pinerahan niya, inutangan at ginamit. Ngunit heto siya ngayon. Bakit buhay ang kapalit ng lahat ng iyon?
                “Wala tayong magawa, nagkasala siguro talaga sila. Alam naman kasi nila ang batas dito sa Saudi e kung bakit gumawa pa sila ng katarantaduhan. Tuloy ampangit ng tingin sa atin ng mga Saudi at ibang lahi dahil sa kagagawan ng ilang kababayan natin. Alis na tayo dito. Hindi ko kayang tignan na may kababayan tayong pupugutan ngayon.”
                Ilang sandali pa tinanggal ang kaniyang piring. Pinaupo at sinensyasan ng isang pulis na maghintay lang sandali. Narinig na lamang niya ang pangalan ng tatlo niyang kasamahan at binanggit ng nagbabasa kung ano ang kasalanan ng mga ito. Hindi totoong gumahasa ang mga ito ng kapwa nila lalaki. Hindi rin totoong sila’y mga bakla at nahuli siyang nakikipagtalik sa  lalaki, nag-iinuman at gumagamit ng droga. Sodomy at drug trafficking ang sinabing kasalanan ng mga kasamahan niyang pupugutan.
                Hindi niya kayaning pagmasdan ang kasamahang gugulong ang ulo sa semento. Tatlo lang ang naroon na pagpupugutan. Sigurado na siyang siya ang ihuhuli nila. Sana kung puwede ay isabay na lang siya nang hindi na niya masasaksihan ang maaring gawin sa kaniya. Pinahihirapan ba siya?
                Pinaluhod at pinayuko ang mga kasamahan niya. Pumailanlang ang “Allahu Akbar” kasabay ng isang malakas na hampas ng sword na ginamit at nakita niya ang tatlong ulong gumulong sa semento at ang masaganang dugo na sumirit sa kanilang mga leeg. Hindi na niya makayanang tignan pa ito. Nanghina siya kasabay ng isang pigil na pagsigaw.
                Hinawakan ang kaniyang mga kamay ng isang pulis ang kaniyang braso. Muli siyang piniringan. Alam niyang siya na ang isusunod. Nagdasal siya at humingi ng patawad sa Diyos sa lahat ng kaniyang mga naging kasalanan. Gusto niyang humingi din ng tawad sa lahat ng mga baklang ginamit niya at niloko. Lalong lalo na si James na minahal niya. Sana mapatawad din siya ng kaniyang pamilya. Pinalakad siya. Naging sunud-sunuran na lamang siya. Hinintay niyang paluhurin siya ngunit narinig niya ang pag-andar ng saksakyan. Pinasakay siya. Kung hindi siya pupugutan, maaring siya ang dadaan sa sinabi ni Lito na babatuhin hanggang sa siya ay mamatay. Wala siyang ibang magawa kundi ang magdasal.
                Pagbaba niya ay tinanggal ang kaniyang piring. Nakita niyang nasa Mabahith na naman siya na kung saan ay may interrogation. Pagkatapos siyang pinaghintay ay tinawag na siya. Kinunan siya ng litrato at sinabing kailangan niyang magfinger printing.
                “For what?” tanong niya. Muli kasing bumalik ang bilin sa kaniya ni James. Huwag siyang pumirma sa kahit anong ipapirma sa kaniya.
                “Yu will be released. You will be deported to the Philippines sadiq. Yallah right thumb finger here and left finger there!”
                Bumilis ang tibok ng kaniyang puso. Napaluha siya sa saya. Hindi siya makapaniwala sa narinig. Hindi niya inaasahang pauuwin na siya. Gusto niyang sumigaw at tumalon ng tumalon sa saya. Napapikit siya at taimtim siyang nagpasalamat sa Diyos.
                Nakaposas padin siyang inihatid sa airport. Guwardiyado siya ng mga pulis hanggang sa immigration. Nang nahanap na niya ang gate number para sa kaniyang flight ay doon na siya tuluyang nakahinga. Hindi niya inaasahang mangyayari ang lahat ng ito. Malaya na siya. Malayang-malaya na siya. Napayuko siya. Pumikit at muling napaluha muli siyang nagpasalamat sa Diyos.
                “Puwedeng tumabi?” pamilyar na boses iyon. Oo nga’t matagal na niyang hindi naririnig ngunit kabisado niya ang boses na iyon.
                “Ado? Bro!” hindi niya napigilan yakapin ito.
                Niyakap din siya. Luminga-linga siya. May isang tao pang gustung-gusto niyang makita at mayakap.
Huminga ng malalim si Ado. “Wala si James bro. Hindi ko siya kasama.”
Yumuko siya. Pinunasan niya ang luhang bumaybay sa kaniyang pisngi. Umupo sila.
                “Salamat sa Diyos, hindi ka niya pinabayaan bro. Pagkatapos mong mahuli, nagsimula si James na lumapit sa lahat ng puwede niyang malapitan. Pumunta kami sa embassy natin dito sa Saudi, sa POLO, sa OWWA, nagpost siya sa facebook ng tulong para sa’yo at hindi din naman tayo binigo ng ating mga kababayan. Dahil napansin niyang matagal ang usad ng iyong kaso ay nag-file siya ng bakasyon niya para makauwi sa Pilipinas. Agad siyang nakipag-ugnayan sa mga alam niyang makakatulong sa atin. Siya ang nasa Pilipinas at ako ang nandito para makipag-coordinate sa kaniya. Ayaw ka sanang iwan dito kahit ilang buwan lang ngunit alam niyang kung hindi siya kikilos para sa paglaya mo, bangkay ka nang iuuwi sa Pilipinas at ayaw niyang mangyari iyon. Kahit magdamag pa siyang naghihintay sa mga government offices na magbukas basta ang importante daw ay maidulog niya ang kaso mo. Hindi siya binigo ng ating Bise Presidente at iba pang mga kababayan nating nag-ambag para sa hinihingi ng gobyerno ng Saudi na bayad sa pagkakaabswelto mo. Pinatunayan ng blood sample mo na hindi ka lango sa alak o droga at hindi ka din pumirma sa confession letter kaya wala silang ibang maidiin sa’yo.”
                “Salamat bro. Utang ko sa inyo ang buhay ko. Kahit pinahirapan nila ako ay mas pinili kong sundin ang bilin ni James sa akin. Hindi ako pumirma. May balita ka ba kina Elmer at John?”
                “Inilipat sila sa ‘Ulaysha Prison. Mas mabigat ang kaso nila. Pinag aralan nila kung bitay ba ang ipapataw o isunod sa Tazir offence na kung saan ay tuwing Biyernes sila malalatigo, magbabayad ng kaulang penalty at magtatagal pa sila ng ilang taon doon. Malaking halaga din ang kinailangan para sa iyong kalayaan ngunit marami parin sa ating kababayan ang naniniwalang inosente ka at hindi ka dapat pinahirapan o kinulong ng halos umaabot ng apat na taon. Si Lito at mga ibang kasamahan niya ay kilalang drug pusher kaya sila ang napugutan. Makakauwi ka na bro. Malaya ka na.” Tinapik ni Ado ang balikat niya. Sinuklian niya ito ng ngiti.
                “Gusto kong makita si James. Alam mo ba kung saan ko siya mahahanap?”
                “Nang naging maayos na lahat at sigurado na ang iyong paglaya. Sinabi niya sa akin na hayaan ka na niyang hanapin ang tunay na makapagpapasaya sa iyo. Hindi ka daw niya tinulungan para magiging dahilan iyon ng pagsuko mo sa kung ano ang buhay na gusto mo. Alam niyang babae lamang ang makapagbibigay sa ‘yo ng ligaya kaya kahit hindi mo pa hiniling ay pinapalaya ka na daw niya. Piliin mo daw ang buhay na kung saan sa tingin mo ikaw ay liligaya at magiging masaya na din siya sa kung anuman ang desisyon mo.”
                Dahil sa narinig niya ay hindi na niya napigilan pa ang sariling lumuha. Napakabuting tao ni James.
                Paglabas niya sa Airport ay kaagad na bumungad ang kaniyang pamilyang maluha-luha na naghihintay sa kaniyang pagbabalik. Nangatog ang kaniyang tuhod. Nanginginig ang buo niyang katawan nang mayakap niya ang kaniyang nanay at mga kapatid. Lumuhod siya sa harap ng kaniyang baldadong tatay. Basam-basa ng luha ang kaniyang mukha.
                “Tay, patawarin ninyo ako kung hindi ko nasunod ang pangako ko noong umalis ako na huwag akong magiging sakim sa pera…” hindi niya maituloy ang iba pa niyang sasabihin dahil humihikbi na siya at humahagulgol. Hindi niya akalaing muli pa niyang makikita ang kaniyang pamilya. “Patawarin ninyo ako ‘Tay, hindi ako nakinig sa inyong mga pangaral.”
                Hinila ng tatay niya ang kaniyang kamay. Pinatayo siya nito. “Anak, hindi tayo ipinanganak na perpekto. Minsan kailangan nating madapa o mauntog para sa susunod nating paghakbang ay mas magiging maingat na tayo at dapat dala na natin ang aral na ating natutunan noong tayo ay nadapa. Magpasalamat tayo sa Diyos at sa mga taong tumulong sa’yo para mabigyan ka ng isa pang pagkakataon. Mapalad ka anak at nagkaroon ka ng kaibigang tulad nina James at Ado. Bibihira na lang ang kagayan nilang handang magsakripisyo para sa kaligtasan ng kanilang kaibigan.”
                “Tay, Nay…” napatigil siya. Hindi niya alam kung kailangan niyang ipagtapat kaagad pero hindi niya maramdaman ang buong kaligayahan kung hindi pa niya kaharap ang taong lubos niyang minahal. Miss na miss na niya ito. Hindi na siya makakatagal pa. Huminga siya ng malalim. Paano ba siya magtatapat?
                “Si James ba ang gusto mo tukuyin, anak?” ang nanay niya. “Mabait na bata si James. Nang nawala ka ay siya ang tumayong ikaw sa amin ngunit hindi din niya pinabayaan ang pamilya niya. Halos wala na siyang pahinga para maibigay niya ang suporta sa ating lahat. Kung saan ka maligaya anak, sundin mo ang puso mo.”
                “Kuya, nagtapat si kuya James sa akin. Gusto niyang sa aming dalawa na lang sana ang lihim ng tungkol sa inyo. Ngunit gusto ko din kasing maintindihan nina tatay at nanay ang dahilan kung bakit kailangan na ni kuya James ang umiwas at lumayo kaya nasabi ko na din sa kanila.”
                Yumuko siya. “Tay, hindi ko sinasadya. Nangyari na lang ang lahat. Sorry po, Tay, Nay?”
                Hinawakan ng tatay niya ang kaniyang kamay.
“Basta hindi ka nakakasakit sa kapwa mo, sundin mo ang puso mo anak kung sa tingin mo ay ikasisiya mo. Mahirap sa akin bilang ama na makitang ganyan ang gusto mo ngunit wala naman akong ibang magawa kundi tanggapin at mahalin parin kita sa kabila ng iyong pagkasino. Nakita ko din naman ang kabutihan ni James kaya ikaw ang bahalang magdesisyon anak. Nandito lang kami para suportahan ka.”
                “Salamat po.” Humihikbi na siya. Niyakap niya ang kaniyang tatay at nanay sa sobrang saya. “Kaya lang hindi ko alam kung paano ko siya mahahanap.”
                “Alam ko kung nasaan siya kuya.” Nakangiting sagot ng kapatid niya.
                “Alam ko din kung nasaan siya bro.” pahabol ni Ado.
               
                Hindi niya maintindihan ang kaniyang nararamdaman nang huminto na ang kanilang sinakyan sa harap ng isang simbahan. Mula daw kasi ng makulong si Echo at nakauwi sa Pilipinas si James, naging panata na nito ang mamalagi sa simbahan para magdasal sa kaligtasan ng kaniyang pinakamamahal. Mabilis siyang bumaba. Wala na sa isip niya kahit naiwan pa si Ado at ang kapatid niya. Gusto na niyang makita si James. Papasok na sana siya sa gate ng simbahan nang may nakasalubong siyang kotse. Paalis na iyon ngunit namukhaan niya kaagad ang nagdadrive. Lumakas ang kabog ng kaniyang puso. Kung hindi pa siya kikilos ay tuluyan nang makalayo si James.
                Hinabol niya ang kotse nito. Hindi na niya alintana pa ang ibang sasakyan sa paligid. Ang atensiyon ay nasa kotse ni James. Nagsisigaw siya. Tinatawag niya ang pangalan ni James habang hinahabol ang sasakyan nito. Biglang sa isang iglap ay nahagip siya ng isang sasakyan. Natumba. Napapikit.
                Nang buksan niya ang kaniyang mga mata ay umiikot ang kaniyang paningin. Muli siyang pumikit.
                “Diyos ko. Echo, okey ka lang? Tulungan ninyo ako. Echo! Uyy!” Tinapik-tapik ni James ang kaniyang pisngi.
Napangiti siya. Alam niya kung kanino ang boses na iyon. Minabuti niyang ipagpatuloy ang pagpikit. Naramdaman niyang binuhat ni James ang kaniyang katawan. Umiiyak. Mahigpit ang pagkakayakap nito sa kaniya.
                “Boss! Huwag mong higpitan ang yakap mo.Hindi ako makahinga. Walang masakit sa akin. Okey ako. Okey na okey na ako ngayong nandito ka na.” bulong niya.
                Lumuwang ang pagkakayakap sa kaniya ni James. Nagkatinginan sila.
                “Ano ba kasing ginagawa mo dito? Tignan mo, hindi ka nga napugutan ng ulo, mamamatay ka naman sa pagkabundol.”
                “Sinusundo ko na kasi ang lalaking mahal ko. Gusto ko nang iuwi sa bahay ang taong mamahalin ko habang buhay. Hindi ko na siya muli pang pakakawalan. Siya lang ang mamahalin ko. Sigurado akong sa kaniya lang ako liligaya. At ikaw yun, James. Mahal na mahal kita. Huwag mong isiping palayain ako dahil kahit anong mangyari ulit-ulitin kong magpakulong sa iyong pagmamahal.”
                Nakita niya ang pag-agos ng luha sa pisngi ni James. Tumingin siya sa paligid. Napapalibutan na sila ng mga nakikiusyosong mga tao. Naglikha ng traffic ang pagkakahagip sa kaniya ng sasakyan. Muli silang nagkatitigan. Pinahid niya ang luha nasa magkabilang pisngi ni James. Nagkayakapan silang muli. Nakarinig sila ng halu-halong mga reaksiyon mula sa mga taong nakapaligid sa kanila. Inilapit ni Echo ang labi niya kay James at isang iglap ay nagdikit ang kanilang mga labi. Sandali lang iyon ngunit puno ng pagmamahal. Alam niyang nasa Pilipinas na sila, malaya nilang maipadama ang pagmamahalan nilang dalawa.
                Mabilis na tumayo si Echo. Inilahad niya ang palad niya kay James. Kinuha ni James ang kamay ni Echo. Kinindatan siya ni Echo at patay-malisya silang naglakad palayo doon. Sumunod ang kapatid ni Echo at si Ado sa kotse ni James. Naiwan ang mga taong hindi magkaisa ang kanilang reaksiyon sa nakita nilang eksena. Pero walang pakialam sina Echo at James. Ang mahalaga, malaya na sila ngayong ipadama ang pagmamahal nila sa isa’t isa. Bubuo sila ng pangarap. Batid nilang kaiba man sila sa nakakarami, sigurado silang mabubuhay at magiging masaya sila sa kanilang pag-iibigan. Wala silang pakialam, tanggap man o hindi ito ng nakakarami basta sigurado sila sa pagtanggap sa kanila ng kani-kanilang pamilya at iyon sa kanila ang pinakamahalaga.
               
***WAKAS***